Σάββατο, 17 Φεβρουαρίου 2018

Υπογραμμίσεις X: Stephen King (IV)

Είδα την κινηματογραφική εκδοχή του It στις 28 του περασμένου Σεπτέμβρη, παρέα με τη Ναταλία, την Ειρήνη και τη Μαριέλλη, συναδέλφισσες στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Και, βγαίνοντας από το Cine Villagio στο Καμάρι, τρομαγμένος αλλά και συγκινημένος, έσπευσα στο παραδίπλα βιβλιοπωλείο για να αγοράσω τον πρώτο τόμο της νέας, χωρίς περικοπές έκδοσης του βιβλίου.

Είχα διαβάσει την προηγούμενη βερσιόν (από τις εκδόσεις Bell), εκεί γύρω στην αλλαγή της χιλιετίας, πιθανότατα καλοκαίρι στη Σαλαμίνα. Και θυμάμαι ότι μου άρεσε πολύ, αλλά ότι με είχε απογοητεύσει η τελική μάχη των παιδιών με το Αυτό. Τούτη τη φορά ήμουν σε καταλληλότερη ηλικία για να αντιληφθώ όχι μόνο τη μάχη αλλά το σύνολο του επικού έργου (1750 σελίδων πλέον). Μπορεί ο τριαντάρης King να μη μπορεί να συναγωνιστεί σε σοφία τον εβδομηντάρη εαυτό του, όμως στο εν λόγω βιβλίο είναι μαέστρος, ζωντανεύοντας την άρρωστη ατμόσφαιρα του Ντέρι με τρόπο απαράμιλλο και εμβαθύνοντας διεξοδικά στα θέματα της φιλίας, της παιδικότητας και της ενηλικίωσης.

Ένιωσα αυθεντική χαρά αλλά και αυθεντικό τρόμο διαβάζοντας μόνος στη Σαντορίνη, κυρίως τις νύχτες. Και το σπίτι ήταν σαν να φρόντιζε να συναινέσει στην ατμόσφαιρα: από παντού ξεφύτρωναν μεγάλες αράχνες και όλοι οι χάρτινοι σελιδοδείκτες που χρησιμοποίησα εξαφανίζονταν ο ένας μετά τον άλλο. Δεν κατάφερα ποτέ να βρω κανέναν τους...

Ήταν ευχαρίστηση να κλείσει κατάμουτρα το τηλέφωνο σ' αυτή τη μηχανικά μονότονη φωνή -δεν του ήταν καθόλου δύσκολο να φανταστεί κάποιο στρογγυλόμορφο τέρας θαμμένο κάπου στα έγκατα της γης, να χύνει ποτάμια ιδρώτα κρατώντας χιλιάδες ακουστικά τηλεφώνου στα χιλιάδες αρθρωτά μεταλλικά πλοκάμια του -η Μαμά Bell στον ρόλο του Ντόκτορ Οκτάπους, της νέμεσης του Σπάιντερμαν. Κάθε χρόνο ο κόσμος στον οποίο ενδημούσε ο Ριτς τού έδινε όλο και περισσότερο την εντύπωση ενός αχανούς ηλεκτρονικού στοιχειωμένου σπιτιού, μέσα στο οποίο ψηφιακά φαντάσματα και τρομαγμένα ανθρώπινα όντα ζούσαν σε διαταραγμένη συνύπαρξη.
---------------------------------------------------------------
Τότε τον κατέκλυσε το πρώτο κύμα πραγματικού τρόμου και δεν είχε τίποτα το υπερφυσικό. Ήταν μονάχα μια συνειδητοποίηση του πόσο εύκολα μπορούσε κανείς να καταστρέψει τη ζωή του. Αυτό ήταν το τρομακτικό. Απλώς έστρεφες τον ανεμιστήρα πάνω σε όλα όσα είχες κοπιάσει επί χρόνια να συγκεντρώσεις, και ανέβαζες τον αναθεματισμένο τον διακόπτη. Εύκολο. Κάψ' τα όλα ή σκόρπα τα όλα στους πέντε ανέμους, κι έπειτα απλώς πάρε τα βουνά.
----------------------------------------------------------------
Άφησε το φρένο, πάτησε το γκάζι κι έφυγε, νιώθοντας για άλλη μία φορά πόσο εύκολο ήταν να γλιστρήσεις μέσα σε μια απρόβλεπτη ρωγμή του στρωμένου δρόμου που μέχρι τότε πίστευες ότι ήταν η ζωή σου -πόσο εύκολο ήταν να περάσεις στη σκοτεινή πλευρά, να βγεις από το μαύρο και να μπεις στο κατάμαυρο.
------------------------------------------------------------------
[...] ο πατέρας του του είχε πει κάποτε ότι αν ένας άντρας είναι με τα σωστά του, του σερβίρεις αυτό για το οποίο πλήρωσε, ας είναι και κάτουρο, ας είναι και κώνειο. Ο Ρίκι Λι δεν ήξερε αν η συμβουλή ήταν καλή ή όχι, όμως ήξερε ότι αν έβγαζες το ψωμί σου σερβίροντας ποτά, τις περισσότερες φορές αυτή η συμβουλή σε έσωζε από το να σε κάνει δόλωμα για αλιγάτορες η ίδια σου η συνείδηση.
------------------------------------------------------------------
"[...] όλα όσα απέκτησα και όλα όσα έχω τα οφείλω σ' αυτό που κάναμε τότε, και σε τούτο τον κόσμο ό,τι παίρνεις πρέπει να το πληρώνεις. Ίσως γι' αυτό και ο Θεός μάς έπλασε στην αρχή παιδιά για να είμαστε κοντά στο χώμα, γιατί Εκείνος ξέρει ότι πρέπει να πέσεις πολλές φορές και να ματώσεις μέχρι να πάρεις ένα απλό μάθημα. Πληρώνεις για ό,τι παίρνεις, ό,τι πλήρωσες σου ανήκει... και, αργά ή γρήγορα, ό,τι σου ανήκει σου επιστρέφεται."
---------------------------------------------------------------
Αν θέλετε να μάθετε ό,τι υπάρχει να μάθει κανείς για τη ζωή του Αμερικανού ή της Αμερικανίδας της μεσαίας τάξης στην τελική περίοδο της χιλιετίας, δεν έχετε παρά να δείτε το φαρμακείο του σπιτιού τους -ή, τουλάχιστον, έτσι λέγεται.
---------------------------------------------------------------
Μερικές φορές το σπίτι σου είναι εκεί που βρίσκεται η καρδιά σου, σκέφτηκε ασυναίσθητα ο Έντι. Το πιστεύω αυτό. Ο γερο-Μπόμπι Φροστ είπε κάποτε ότι σπίτι είναι το μέρος όπου αν πας, υποχρεούνται να σε δεχτούν. Δυστυχώς, είναι επίσης και το μέρος όπου, μόλις σε μπάσουν μέσα, δεν θέλουν να σ' αφήσουν να ξαναφύγεις. Ποτέ.
----------------------------------------------------------------
Σπίτι είναι το μέρος όπου όταν τελικά φτάσεις, πρέπει να ακτικρίσεις κατάματα το πράγμα στο σκοτάδι.
---------------------------------------------------------------
Είχε αρχίσει πάλι να κλαίει. Τα δάκρυα ήταν η τελευταία άμυνά της, ακριβώς όπως και της μητέρας του: το πιο ήπιο όπλο που παραλύει, που μετατρέπει την καλοσύνη και την τρυφερότητα σε θανάσιμες ρωγμές στην άμυνά σου.
---------------------------------------------------------------
"Δεν καταλαβαίνω τίποτε απ' αυτά. Γιατί πρέπει σώνει και καλά μια ιστορία να είναι κοινωνικο-οτιδήποτε; Η πολιτική... ο πολιτισμός... η ιστορία... δεν είναι φυσικά συστατικά της οποιασδήποτε ιστορίας, αν αυτή η ιστορία είναι καλά ειπωμένη; Θέλω να πω..." Κοιτάζει γύρω του, βλέπει εχθρικά βλέμματα και τότε συνειδητοποιεί συγχυσμένος ότι οι συμφοιτητές του εκλαμβάνουν τα λόγια του σαν επίθεση. Ίσως και να είναι. Σκέφτονται, όπως συνειδητοποιεί, ότι ενδεχομένως να ελλοχεύει ανάμεσά τους ένας σεξιστής έμπορος θανάτου. "Θέλω να πω... γιατί δεν μπορείτε ν' αφήσετε μια ιστορία να είναι απλώς μια ιστορία;"
---------------------------------------------------------------
Γράφοντας την ιστορία, ο Μπιλ νιώθει κάτι σαν θρησκευτική ανάταση· αισθάνεται, μάλιστα, ότι αντί να λέει την ιστορία, απλώς την παρακολουθεί να αναβλύζει από μέσα του. [...] το κεφάλι του είναι τόσο γεμάτο από την ιστορία, που κοντεύει να σκάσει· είναι λίγο τρομακτική αυτή η απαίτηση της ιστορίας για απελευθέρωση. Νιώθει ότι αν δεν μπορέσει να της ξεφύγει μέσω της ανηλεούς διαδικασίας της ταχύτατης συγγραφής, θα του βγει κυριολεκτικά απ' τα μάτια, μες στη βιασύνη της να δραπετεύσει και να αποκρυσταλλωθεί. "Εγώ όμως θα της αλλάξω τα φώτα", εξομολογείται στο ανταριασμένο χειμερινό σκοτάδι και γελάει λιγάκι -μ' ένα τρεμουλιαστό γέλιο.
----------------------------------------------------------------
"Νιώθω όπως πρέπει να νιώθει ένα πουλί όταν έρχεται το φθινόπωρο και ξέρει... κατά κάποιον τρόπο απλώς ξέρει ότι πρέπει να γυρίσει σπίτι του. Είναι το ένστικτο, μωρό μου... κι εγώ πιστεύω ότι το ένστικτο είναι ο ατσάλινος σκελετός κάτω από όλες τις ιδέες μας περί ελεύθερης βούλησης. Εκτός κι αν είσαι πρόθυμος να κάνεις χαρακίρι, να τινάξεις τα μυαλά σου στον αέρα ή να πέσεις στον γκρεμό, σε μερικά πράγματα δεν μπορείς να πεις όχι. Δεν μπορείς να αρνηθείς την επιλογή γιατί επιλογή δεν υπάρχει."
----------------------------------------------------------------
Για να μάθει κανείς τι είναι ένα μέρος, πιστεύω πραγματικά ότι πρέπει να ξέρει τι ήταν.
----------------------------------------------------------------
Η έξαψη ήταν δύσκολο να εξηγηθεί. Ήταν ένα μοναχικό συναίσθημα -κατά κάποιον τρόπο μελαγχολικό. Ο Μπεν βρισκόταν έξω· διέσχιζε την πόλη καβάλα στον άνεμο, και κανένας απ' όσους βρίσκονταν στα σπίτια τους, πίσω από τα φωτεινά τετράγωνα των παραθύρων, δεν τον έβλεπε. Αυτοί ήταν μέσα, εκεί όπου υπήρχε φως και ζεστασιά. Ήταν ανυποψίαστοι για την παρουσία του. Μόνο εκείνος ήξερε ότι τους είχε προσπεράσει. Ήταν κάτι μυστικό.
-----------------------------------------------------------------
Υποσυνείδητο; Α, ναι, σίγουρα υπήρχε κάτι εκεί κάτω, ο Μπιλ όμως θεωρούσε ότι ο κόσμος έπαιρνε πολύ στα σοβαρά μια λειτουργία που μάλλον ήταν το ψυχικό αντίστοιχο του δακρύσματος των ματιών όταν έμπαινε σκόνη μέσα τους ή του κλασίματος περίπου μία ώρα μετά από ένα πλούσιο γεύμα. Ίσως η δεύτερη μεταφορά να ήταν η καλύτερη απ' τις δύο, μα δεν ήταν δυνατόν να πεις στους δημοσιογράφους ότι, κατά τη γνώμη σου, πράγματα όπως τα όνειρα και η λαχτάρα για κάτι αόριστο, καθώς και οι εμπειρίες όπως το déjà vu δεν είναι παρά ένα μάτσο ψυχικές πορδές. Αλλά φαίνονταν να χρειάζονται κάτι, όλοι αυτοί οι ρεπόρτερ με τα σημειωματάριά τους και τα γιαπωνέζικα μαγνητοφωνάκια τους, και ο Μπιλ ήθελε να τους βοηθήσει όσο μπορούσε. Ήξερε ότι η συγγραφή ήταν δύσκολη δουλειά, μια αναθεματισμένα δύσκολη δουλειά. Δεν υπήρχε λόγος να κάνει τη δική τους δυσκολότερη λέγοντάς τους: "Μήπως, φίλε μου, να με ρωτήσεις "Ποιος την αμόλησε;" και να τελειώνεις με την ερώτηση;"
-----------------------------------------------------------------
Ίσως η λήθη να είναι πράξη ελέους.
-----------------------------------------------------------------
Δεν τον ενδιέφερε αν επρόκειτο για απεικονίσεις ανθρώπων και τόπων που γνώριζε ο ίδιος· αυτό που τον συνάρπαζε ήταν η ίδια η ιδέα της φωτογραφίας.

[...] υπήρχαν φορές που ένιωθε ότι αγαπούσε περισσότερο τον Τζορτζ όταν τον φοβόταν, γιατί ακόμα και μέσα στον φόβο του -ακόμα κι όταν ταραζόταν στην ιδέα ότι ένας Τζορτζ-ζόμπι ίσως καραδοκούσε μες στην ντουλάπα ή κάτω από το κρεβάτι-, ακόμα και τότε δεν ξεχνούσε πόσο είχε αγαπήσει τον Τζόρτζι εδώ μέσα, και πόσο τον είχε αγαπήσει κι αυτός. Προσπαθώντας να συμφιλιώσει αυτά τα δύο συναισθήματα -την αγάπη και τον τρόμο του-, ο Μπιλ ένιωθε πιο κοντά στην ανακάλυψη της οριστικής αποδοχής.
-----------------------------------------------------------------
[...] γνωρίζοντας ότι ο Τζορτζ είχε πεθάνει πριν προλάβει να μάθει να μένει μέσα στις γραμμές όταν χρωμάτιζε, γνωρίζοντας ότι η ζωή του είχε τελειώσει οριστικά και αμετάκλητα με μόνο αυτούς τους λίγους ελέγχους από το νηπιαγωγείο και την πρώτη δημοτικού, όλη η βλακώδης αλήθεια του θανάτου έπεσε με ορμή πάνω στον Ρίτσι για πρώτη φορά. Ήταν λες κι ένα μεγάλο σιδερένιο χρηματοκιβώτιο είχε πέσει πάνω στο μυαλό του και είχε θαφτεί εκεί. Θα μπορούσα να πεθάνω! του ούρλιαζε ξαφνικά το μυαλό του, έντρομο από το μέγεθος της προδοσίας. Ο οποιοσδήποτε θα μπορούσε! Ο οποιοσδήποτε θα μπορούσε!
-----------------------------------------------------------------
Ήταν το χειρότερο πράγμα που μπορούσε να σκεφτεί η Ελφρίντα Μαρς. Το να πεθάνει το παιδί σου ή να πάθεις καρκίνο δεν ήταν τίποτα μπροστά του. Μπορεί να ήσουν φτωχός· μπορεί να περνούσες τη ζωή σου δύσκολα. Στον πάτο του βαρελιού όμως, ακόμα και κάτω απ' αυτόν, ίσως ερχόταν μια στιγμή που θα αναγκαζόσουν να ζήσεις απ' την Πρόνοια και να πίνεις ως δώρο τον τίμιο ιδρώτα των άλλων.
-----------------------------------------------------------------
Ποιος ξέρει όμως πόσο μπορεί να κρατήσει ένα πένθος; Άραγε δεν είναι πιθανό, ακόμα και τριάντα ή σαράντα χρόνια αφούτου χάσεις ένα παιδί ή έναν αδερφό ή μια αδερφή, να ξυπνήσεις μια μέρα με τη σκέψη σου στον αγαπημένο σου άνθρωπο, να τον σκεφτείς νιώθοντας το ίδιο αβάσταχτο κενό, το κενό που άφησε πίσω του και που αισθάνεσαι ότι δεν θα καλυφθεί ποτέ... ίσως ούτε ακόμα και με τον θάνατο;
-----------------------------------------------------------------
Αν τα γρανάζια του σύμπαντος λειτουργούν συντονισμένα, τότε το κακό πάντα αναπληρώνεται με το καλό -το καλό όμως μπορεί να είναι εξίσου αποτρόπαιο.
-----------------------------------------------------------------
"Αν ο πατέρας είναι κουράδα, ο γιος θα είναι πορδή."
-----------------------------------------------------------------
Έτσι είναι και με τις ιστορίες. Η μία οδηγεί στην επόμενη, και στη μεθεπόμενη, και στη μεθεπόμενη· ίσως πηγαίνουν προς την κατεύθυνση που θέλεις κι εσύ να πας, ίσως και όχι. Στο τέλος το πιο σημαντικό πιθανόν να είναι η φωνή που λέει την ιστορία παρά οι ίδιες οι ιστορίες.
-----------------------------------------------------------------
"Στους εφιάλτες μπορούμε και σκεφτόμαστε το χειρότερο. Υποθέτω ότι αυτός είναι και ο λόγος της ύπαρξής τους."
-----------------------------------------------------------------
[...] συνειδητοποίησε ότι τα παιδιά αντιμετώπιζαν καλύτερα τα ξώφαλτσα ραντεβού τους με τον θάνατο, αλλά και το ανεξήγητο στη ζωή τους. Τα παιδιά είχαν μια άρρητη πίστη στον κόσμο του αοράτου. Θαύματα πάσης φύσεως, τόσο τα σκοτεινά όσα και τα φωτεινά, έπρεπε να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη,ω, ναι, με κανένα τρόπο όμως δεν σταματούσαν τη ζωή τους. Μια ξαφνική αναστάτωση από κάτι όμορφο ή τρομακτικό στα δέκα σου χρόνια δεν θα ήταν λόγος να μη φας ένα επιπλέον χοτ ντογκ με τυρί στο μεσημεριανό φαγητό σου.
-----------------------------------------------------------------
[...] ο Ρίτσι θεωρούσε ότι οι Danny and the Juniors είχαν περισσότερο δίκιο από τη μαμά του σ' αυτό το θέμα -το ροκ εντ ρολ δεν θα πέθαινε ποτέ. [...] Ο ρυθμός τον έκανε να νιώθει πιο μεγάλος, πιο δυνατός, πιο εκεί. [...] Αυτή η μουσική είχε δύναμη, μια δύναμη που πάνω απ' όλα φαινόταν να ανήκει δικαιωματικά σε όλα τα κοκαλιάρικα παιδιά, τα χοντρά παιδιά, τα άσχημα παιδιά, τα ντροπαλά παιδιά -με λίγα λόγια, τους λούζερ αυτού του κόσμου. Μέσα της, ο Ρίτσι ένιωθε μια εξωφρενική ενέργεια που είχε τη δύναμη να σκοτώσει και συνάμα να εξυψώσει.
------------------------------------------------------------------
Χριστέ μου, βόγκηξε νοερά, αν αυτά είναι τα πράγματα που πρέπει να σκέφτονται οι μεγάλοι, δεν θέλω να μεγαλώσω ποτέ.
------------------------------------------------------------------
Η ενέργεια που τόσο άπληστα αντλούσες όταν ήσουν παιδί, η ενέργεια που πίστευες ότι θα παρέμενε ανεξάντλητη -αυτή η ενέργεια σε εγκατέλειπε κάπου ανάμεσα στα δεκαοχτώ και τα είκοσι τέσσερα, για να αντικατασταθεί από κάτι πολύ πιο υποτονικό, κάτι τόσο κίβδηλο όσο και το χάι της κοκαΐνης: τις επιδιώξεις ίσως ή τον σκοπό ή τους στόχους ή όποια λέξη του τάδε σχεδίου του Υπουργείου Εμπορίου για την ενίσχυση της νεανικής επιχειρηματικότητας ήθελες να χρησιμοποιήσεις. Δεν ήταν σπουδαία υπόθεση· δεν στέρευε όλη μεμιάς, μ' ένα μεγάλο μπαμ. Και ίσως, σκεφτόταν ο Ρίτσι, αυτό να ήταν το τρομακτικό κομμάτι. Το ότι δεν σταματάς να είσαι παιδί μεμιάς, μ' ένα μεγάλο μπαμ [...]. Το παιδί μέσα σου απλώς έφευγε, σαν τον αέρα από σκασμένο λάστιχο.
------------------------------------------------------------------
 Αυτοί εδώ ήταν οι φίλοι του, και η μητέρα του έκανε λάθος: δεν ήταν κακοί φίλοι. Ίσως, σκέφτηκε, να μην υπάρχουν καλοί ή κακοί φίλοι -πιθανόν να υπάρχουν απλώς φίλοι, άνθρωποι που σου στέκονται όταν πονάς και σε βοηθάνε να μην νιώθεις τόσο μόνος. Και ίσως αυτοί οι άνθρωποι ν' αξίζουν να φοβάσαι για χάρη τους, και να ελπίζεις για χάρη τους, και να ζεις για χάρη τους. Ίσως ν' αξίζουν και να πεθαίνεις για χάρη τους, αν έτσι πρέπει να γίνει. Όχι καλοί φίλοι. Όχι κακοί φίλοι. Απλώς άνθρωποι με τους οποίους έχεις ανάγκη, να είσαι μαζί· άνθρωποι που χτίζουν τα σπίτια τους μες στην καρδιά σου.
------------------------------------------------------------------
[...] μόλις τα όνειρα γίνουν αλήθεια, ξεφεύγουν από την εξουσία αυτού που τα βλέπει και αποκτούν τη δική τους θανάσιμη υπόσταση, ικανή για αυτόνομη δράση.
------------------------------------------------------------------
"Όποιος λέει την αλήθεια κάνει τον Διάβολο να ντρέπεται", έλεγε η μάνα μου, ξέχασε όμως να μου πει ότι μερικές φορές δεν μπορείς να κάνεις τον Διάβολο να ντραπεί όταν είσαι ξεμέθυστος. Οι Ιρλανδοί το ξέρουν αυτό, αλλά, βέβαια, οι Ιρλανδοί είναι οι λευκοί αράπηδες της πλάσης και ποιος ξέρει, ίσως είναι ένα βήμα μπροστά.
------------------------------------------------------------------
Με τι τρέφεται στ' αλήθεια το Αυτό; Ξέρω ότι μερικά από τα παιδιά είχαν εν μέρει φαγωθεί [...] αλλά ίσως είμαστε εμείς που σπρώχνουμε το Αυτό να κάνει κάτι τέτοιο. Στο κάτω κάτω, όλοι μας δεν μαθαίνουμε, και μάλιστα από πολύ μικρή ηλικία, ότι αυτό που κάνουν τα τέρατα όταν σε πιάνουν στην καρδιά του δάσους είναι να σε φάνε; [...] αυτό με το οποίο τρέφονται όλα τα τέρατα είναι η πίστη -έτσι δεν είναι;  [...] η τροφή μπορεί να είναι ζωή, ωστόσο η πηγή της δύναμης δεν είναι η τροφή αλλά η πίστη. Και υπάρχει άραγε κάποιος ικανότερος απ' ό,τι ένα παιδί για πράξεις απόλυτης πίστης;
------------------------------------------------------------------
[...] η πίστη είναι νόμισμα με δύο όψεις. Αν υπάρχουν δέκα χιλιάδες χωρικοί που δημιουργούν βρικόλακες πιστεύοντας στην ύπαρξή τους, τότε ίσως υπάρξει και ένας -μάλλον ένα παιδί- που θα επινοήσει με τη φαντασία του και τον πάσσαλο για την εξόντωσή τους. Ο πάσσαλος όμως δεν είναι παρά ένα κομμάτι ξύλο· το μυαλό είναι το σφυρί που τον καρφώνει στο κατάλληλο σημείο.
------------------------------------------------------------------
Τελικά, όταν τα προσωπεία του τρόμου πέφτουν, ίσως να μην υπάρχει τίποτα που να μην μπορεί ο ανθρώπινος νους να αντιμετωπίσει.
------------------------------------------------------------------
Γελάς επειδή ό,τι είναι φοβερό και άγνωστο είναι επίσης αστείο, γελάς όπως ένα μικρό παιδί μερικές φορές γελάει και συνάμα κλαίει όταν το πλησιάζει ένας μπουφόνος κλόουν στο τσίρκο, ξέροντας πως υποτίθεται ότι είναι αστείο... αλλά πως επίσης είναι κάτι άγνωστο, γεμάτο από την αιώνια δύναμη του Αγνώστου.
------------------------------------------------------------------
Ανησυχία και επιθυμία. Όλη η διαφορά ανάμεσα στο πρέπει και το θέλω -η διαφορά, για παράδειγμα, ανάμεσα στον ενήλικα που υπολόγιζε τις πιθανές συνέπειες και το παιδί που απλώς καβαλούσε κι έφευγε. Η διαφορά, ένας ολόκληρος κόσμος. Και. παρ' όλα αυτά, στην πραγματικότητα, δεν υπήρχε καμία διαφορά. Ήταν οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Αυτό που ένιωθες στο λούνα παρκ όταν το τρενάκι σου έφτανε στην κορυφή της πρώτης μεγάλης κατηφόρας, εκεί όπου πραγματικά αρχίζει ο γύρος.

Ανησυχία και επιθυμία. Αυτό που θέλεις κι αυτό που φοβάσαι να δοκιμάσεις. Εκεί που ήσουν κι εκεί που θέλεις να πας. Κάτι σ' ένα ροκ εντ ρολ τραγούδι που μιλάει για την επιθυμία σου για το κορίτσι, το αυτοκίνητο, για το μέρος όπου θέλεις να βρεθείς, για τον άνθρωπο που θέλεις να είσαι. Το πιάνεις, Θεέ μου, το πιάνεις;
-------------------------------------------------------------------
[...] αν η ζωή μάς διδάσκει κάτι, είναι ότι το καλό τέλος επαναλαμβάνεται τόσο συχνά ώστε η λογική του ανθρώπου που πιστεύει ότι δεν υπάρχει Θεός να αποδεικνύεται εξαιρετικά αμφίβολη.
-------------------------------------------------------------------
[...] τα φαντάσματα των παιδιών που στέκουν μέσα στο νερό το ηλιοβασίλεμα, σχηματίζοντας κύκλο, που στέκουν πιασμένα χέρι χέρι, με πρόσωπα νέα, σίγουρα, αλλά σκληρά... αρκετά σκληρά, τέλος πάντων, για να μετουσιωθούν στους ανθρώπους που θα γίνουν μεγαλώνοντας, αρκετά σκληρά για να καταλαβαίνουν, ίσως, ότι οι άνθρωποι που θα γίνουν πρέπει κατ' ανάγκην να γεννήσουν τους ανθρώπους που ήταν κάποτε προτού επιχειρήσουν να κατανοήσουν την ανθρώπινη θνητότητα. Ο κύκλος κλείνει, ο τροχός κυλάει, κι αυτό είναι όλο.
-------------------------------------------------------------------
Να είσαι αληθινός, να είσαι γενναίος, να κρατάς το κεφάλι ψηλά.

Όλα τα άλλα είναι σκοτάδι.
-------------------------------------------------------------------
[...] σκέφτεται ότι είναι καλό να είσαι παιδί, αλλά ότι είναι επίσης καλό να είσαι ενήλικας και ικανός να μελετάς το μυστήριο της παιδικής ηλικίας... τα πιστεύω και τις επιθυμίες της. [...] είναι ωραίο να το πιστεύει για λίγο [...] ότι η παιδική ηλικία έχει τα δικά της γλυκά μυστικά και επιβεβαιώνει τη θνητότητα, και ότι η θνητότητα ορίζει όλο το θάρρος και την αγάπη. Να πιστεύει πως ό,τι έχει δει μπροστά πρέπει επίσης να δει και πίσω, και ότι η κάθε ζωή δημιουργεί τη δική της μίμηση της αθανασίας: έναν τροχό.

Stephen King, Το Αυτό (Τόμοι Ι & ΙΙ), μετάφραση Έφης Τσιρώνη, εκδόσεις Κλειδάριθμος

Τρίτη, 23 Ιανουαρίου 2018

Συνέντευξη με τον Αποστόλη Αρμάγο (II)

Ο συνθέτης Αποστόλης Αρμάγος κυκλοφόρησε μέσα στο '17 ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα άλμπουμ της χρονιάς, το ερμηνευμένο από την Άννα Λινάρδου Στην Άλλη Όχθη. Το οποίο βρήκε, βεβαίως, θέση και στη λίστα με τα καλύτερα του Avopolis (εδώ οι προσωπικές μου επιλογές).

Με χαρά, λοιπόν, έκανα μια κουβέντα μαζί του, για δεύτερη φορά μάλιστα (η προηγούμενη ήταν για το Mix Grill), στην οποία είπαμε πολλά. Πατήστε εδώ για τα περαιτέρω.

Δευτέρα, 15 Ιανουαρίου 2018

Ένα αντίο στην Dolores O'Riordan (1971-2018)

Φαντάζομαι δεν είναι κουλ να σου αρέσει η Dolores O'Riordan -η φωνή της, τα τραγούδια της. Θυμάμαι ότι δεν ήταν κουλ ούτε τότε που μεσουρανούσε με τους Cranberries. Όμως, εμένα μου άρεσε -κι εξακολουθεί τώρα να μου αρέσει ό,τι μου άρεσε τότε.

Το "Zombie" ήταν "σκληρή μουσική" για τα τότε ακούσματά μου, αλλά το γούσταρα. Αλλά πιο πολύ γούσταρα τον δίσκο To The Faithful Departed, που αγόρασα από το Blow Up του Κώστα Τσέγκου, στη Σπάρτη. Δεν είχα ακούσει τίποτα πλην του "Zombie" όταν τον ακούμπησα στο ταμείο για να πληρώσω, απλώς είχα διαβάσει στο ΠΟΠ+ΡΟΚ ότι περιείχε ένα τραγούδι για τη δολοφονία του John Lennon. Τον άκουσα πολύ εκείνο τον δίσκο και μπήκα κανονικά στον κόσμο των Cranberries. Κι έπειτα πήγα και στον προηγούμενο, τον οποίο επίσης "έλιωσα".

Θυμάμαι παίζαμε το "Zombie" με τους ΛΕΧΡΗΜΙ στο υπόγειο στούντιο κοντά στον Τάφο του Λεωνίδα -το τραγουδούσε η Νάντια πολύ ωραία. Το είχαμε παίξει και μπροστά σε κόσμο, στο φεστιβάλ Νότες Στα Πάρκα το '97, στο κλαμπ Όζον, σε ένα άλλο μίνι φεστιβάλ στην έκθεση λυομένων του Μπαλαμπάνη, στην εθνική οδό Σπάρτης-Γυθείου. Θυμάμαι λίγο μετά να τσιτώνω τον ενισχυτή και να παίζω δυνατά το ριφ από ένα μπαλκόνι στη Χαλέπα Χανίων, για να με ακούσει μια Μαρία σε ένα άλλο μπαλκόνι -και μια Δήμητρα, που τη γούσταρε ένας Γιάννης.

Αλλά μετά την έχασα την Dolores, προχώρησαν και πλήθυναν τα ακούσματα, και η μουσική της κάπου πια δεν με αφορούσε. Την έβλεπα πού και πού στο MAD και στο MTV, καλοκαίρια στη Σαλαμίνα, σε κάτι live εμφανίσεις, να παίζει το συμπαθητικό "Animal Instinct". Την υπερασπιζόμουν κιόλας, όταν ο αδερφός μου και ο ξάδερφος έλεγαν ότι αποκλείεται να ήξερε κιθάρα, ότι απλώς την κράταγε και προσποιούνταν.

Αλλά εκείνα τα τραγούδια που γούσταρα δεν τα άφησα -υπάρχουν ακόμα στο iPod, και έπαιζαν -σπάνια, αλλά έπαιζαν.

Εκεί επιστρέφω τώρα για να κλάψω την Dolores που έφυγε τόσο νέα...

Κυριακή, 14 Ιανουαρίου 2018

Υπογραμμίσεις IX: Stephen King (III)

Όποτε όλα τριγύρω αλλάζουν με ραγδαίους ρυθμούς, αναζητώ κάτι που να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός παράγων.

Ξεκίνησα να διαβάζω την Αναβίωση στις 31 Αυγούστου 2017, στο καράβι για Σαντορίνη. Η Ελένη παραδίπλα να παίζει, να ζωγραφίζει και να γνωρίζεται με την Αϊσέ, τη μικρή Τουρκάλα που είχε έρθει για διακοπές με τους γονείς της. Κι εγώ να βυθίζομαι στην ιστορία του Τζέιμι και του πάστορα Τσαρλς Τζέικομπς -μια ιστορία για τη θρησκεία, τη μουσική, την πίστη και την άσβεστη και ολέθρια ανάγκη του ανθρώπου για ξεκλείδωμα των μυστικών του Κόσμου.

Μου αρέσει πολύ ο ώριμος King -ακόμα περισσότερο από όταν τον πρωτογνώρισα, με τη Νυχτερινή Βάρδια και Το Παιχνίδι Του Τζέραλντ, πριν από 20 χρόνια περίπου- καθώς μπορεί να χειριστεί πολύ καλύτερα τους ήρωές του και τις ιστορίες τους.

Είναι πλέον ένας σοφός.

Ποιος είναι όμως ο σεναριογράφος της ζωής μας; Το πεπρωμένο ή η σύμπτωση; Θέλω να πιστεύω το δεύτερο. Το θέλω ολόψυχα και με όλη μου την καρδιά. Όταν σκέφτομαι τον Τσαρλς Τζέικομπς -τον δικό μου καταλύτη, τον δικό μου φορέα αλλαγής, τη δική μου νέμεση- δε θέλω, δεν το αντέχω να το πιστέψω ότι η παρουσία του στη ζωή μου είχε οποιαδήποτε σχέση με το πεπρωμένο. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι όλα αυτά τα τρομερά πράγματα -οι τόσες φρικαλεότητες- ήταν γραφτό να συμβούν. Αν ήταν, τότε φως δεν υπάρχει, και η πίστη μας σ' αυτό δεν είναι παρά μια ανόητη ψευδαίσθηση. Αν ήταν, τότε ζούμε στο σκοτάδι, όπως τα ζώα στο λαγούμι ή τα μυρμήγκια βαθιά χωμένα στη φωλιά τους.

Και όχι μόνοι μας.
-------------------------------------------------------
Όταν θέλετε να νιώσετε καλύτερα, αποκαλέστε κάτι σκατόπραμα. Συνήθως πιάνει.
-------------------------------------------------------
[...] πόσοι από εμάς θυμόμαστε λεπτομερειακά τα χρόνια της ζωής μας ανάμεσα στην ηλικία των έξι και των εννέα χρόνων; Το γράψιμο όμως είναι ένα υπέροχο και συνάμα τρομερό πράγμα. Όταν το αρχίζεις, ανοίγει βαθιά, ως τότε σφραγισμένα, πηγάδια μνήμης.
----------------------------------------------------------
Η επιλεκτική μνήμη είναι ένα από τα προεξάρχοντα αμαρτήματα των ηλικιωμένων, κι εγώ δεν έχω χρόνο γι' αυτήν.
----------------------------------------------------------
"Δε θα κάνεις τέτοιο πράγμα", είπε ο Άντι.

"Όχι", είπε αναστενάζοντας η Κλερ. "Δε θα το κάνω. [...] Γιατί δεν έχω τόσο κουράγιο. Έχω μόνο όσο χρειάζεται για να την αφήσω να υποφέρει".
----------------------------------------------------------
"Ας πούμε απερίφραστα τι εννοούσε ο απόστολος Παύλος όταν μιλούσε για εκείνο τον καθρέφτη. Εννοούσε να πιστεύουμε χωρίς να ερευνούμε. Αν η πίστη μας είναι δυνατή, θα πάμε στον Παράδεισο και θα τα μάθουμε όλα εκεί. Λες και η ζωή είναι ανέκδοτο, και ο Παράδεισος το μέρος όπου θα μας αποκαλυφθεί η τελική ατάκα".
----------------------------------------------------------
"[...] η θρησκεία είναι η μεγαλύτερη κοινόχρηστη τηλεφωνική γραμμή που υπάρχει".
----------------------------------------------------------
"Οι φοβισμένοι άνθρωποι ζουν στη δική τους, προσωπική κόλαση. Θα μπορούσες να πεις ότι τη δημιουργούν μόνοι τους [...] αλλά δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά. Έτσι είναι φτιαγμένοι. Αξίζουν τη συμπάθεια και τη συμπόνια μας".
----------------------------------------------------------
Μια φορά κι έναν καιρό, θα έλεγα ότι διαλέγουμε το δρόμο μας τυχαία· έγινε πρώτα τούτο, και μετά κείνο, και κατά συνέπεια το άλλο. Τώρα γνωρίζω καλύτερα.

Υπάρχουν δυνάμεις.
-----------------------------------------------------------
Ποτέ δε μου είχε περάσει απ' το μυαλό ν' ασχοληθώ με την Γκίμπσον του Κον· αν ήθελα μουσική, άνοιγα το ραδιόφωνο. Το ταλέντο όμως είναι ύπουλο πράμα, κι έχει τον τρόπο να αυτοαναγγέλλεται χωρίς τυμπανοκρουσίες αλλά σθεναρά όταν φτάσει η κατάλληλη στιγμή. Όπως συμβαίνει και με κάποιες εξαρτησιογόνες ουσίες, το ταλέντο έρχεται σαν φίλος πολύ πριν συνειδητοποιήσεις ότι είναι τύραννος.
----------------------------------------------------------
Αν κατάφερνα να παίξω αρκετά καλά, σκεφτόμουν, η Άστριντ Σόντερμπεργκ ίσως με έβλεπε ως κάτι άλλο εκτός από δεξαμενή ετοιμοπαράδοτων σχολικών εργασιών. Ωστόσο, ακόμα κι αυτό ήταν δευτερεύον, γιατί, όταν έπαιζα, η τρύπα μέσα μου γέμιζε. Το παίξιμο ήταν κάτι αυθύπαρκτο, μια συναισθηματική αλήθεια. Το παίξιμο μ' έκανε να νιώθω ξανά σαν αληθινός άνθρωπος.
----------------------------------------------------------
Ο Νορμ ανασήκωσε τους ώμους και μου έδωσε την πιο χρήσιμη συμβουλή που μου δόθηκε ποτέ στο χώρο της μουσικής: Αν δεν ξέρεις τι να παίξεις, κάνε παύση να μην μπλέξεις.
----------------------------------------------------------
Όταν είσαι δεκατεσσάρων χρονών, το να δίνεις υποσχέσεις είναι ακόμα πιο εύκολο κι απ' το να ιδρώνεις.
---------------------------------------------------------
Όταν φτάσαμε στην πίσω πόρτα, σήκωσε το κεφάλι και με κοίταξε. Παραλίγο να τη φιλήσω τότε, αλλά έχασα το θάρρος μου.

Πόσο βλαμμένα μπορούν ώρες ώρες να γίνουν τ' αγόρια.
----------------------------------------------------------
Ένα από τα λίγα πράγματα που έμαθα έκτοτε για τις θεμελιώδεις διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα είναι αυτό: οι άντρες κάνουν εικασίες, αλλά οι γυναίκες σπάνια.
----------------------------------------------------------
"Ηλεκτρισμός! Αν και τον θεωρούμε δεδομένο, είναι το μεγαλύτερο φυσικό θαύμα του κόσμου μας! [...] Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι τον κατανοούν, κυρίες μου και κύριοι, κανείς όμως δεν κατανοεί τον μυστικό ηλεκτρισμό, αυτή τη δύναμη που δένει το ίδιο το σύμπαν σ' ένα αρμονικό σύνολο. Τον κατανοώ εγώ; Όχι, δεν τον κατανοώ. Όχι πλήρως. Παρ' όλ' αυτά, γνωρίζω τη δύναμή του να καταστρέφει και να θεραπεύει, και να δημιουργεί μαγική ομορφιά".
----------------------------------------------------------
"Έτσι κι αλλιώς, οι σημαντικές φωτογραφίες..." Χτύπησε τον κρόταφό του με το δάχτυλό του. "Είναι εδώ πάνω. Για όλους μας. Δε συμφωνείς;"
---------------------------------------------------------
"Είναι το μυαλό σου αυτό που πονάει, και το μυαλό σου μετατοπίζει τον πόνο στο πόδι σου. Σε κάτι τέτοια κόλπα, ο ανθρώπινος εγκέφαλος τα καταφέρνει μια χαρά".
---------------------------------------------------------
"Η ραδιενέργεια είναι το τελευταίο πράγμα που μ' ενδιαφέρει. Είναι ενέργεια για ανεγκέφαλους. Κυριολεκτικά αδιέξοδη".

"Η μουσική είναι σημαντική", μου είχε πει κάποτε. "Η μαζική λογοτεχνία ξεχνιέται, οι εκπομπές της τηλεόρασης ξεχνιούνται, και σε προκαλώ να μου πεις τι είδες στον κινηματογράφο πριν από δύο χρόνια. Η μουσική όμως αντέχει, ακόμα και η ποπ. Ειδικά η ποπ. Κορόιδευε όσο θέλεις το "Raindrops Keep Fallin' On My Head", σε πενήντα χρόνια από τώρα, όμως, ο κόσμος θα συνεχίσει ν' ακούει αυτή τη γλυκανάλατη σαχλαμάρα".
----------------------------------------------------------
"Η πεποίθηση είναι δύναμη", συμφώνησε ο Χιου. "Το ίδιο και η πίστη. Δες τι ουρά κάνουν σ' εμάς για να ηχογραφήσουν τα CD τους όλα αυτά τα συγκροτήματα και οι σόλο καλλιτέχνες, παρά το γεγονός ότι σχεδόν κανείς δεν αγοράζει πια CD".
----------------------------------------------------------
Πιστεύω ότι οι περισσότεροι απ' όσους βίωσαν μεγάλες απώλειες στη ζωή τους -μεγάλες τραγωδίες- φτάνουν σ' ένα σταυροδρόμι. Ίσως όχι αμέσως, αλλά όταν περάσει το σοκ. Μπορεί να είναι μήνες μετά, μπορεί χρόνια. Αυτοί οι άνθρωποι είτε διαστέλλονται ως αποτέλεσμα του τραγικού βιώματός τους είτε συρρικνώνονται. Αν αυτό ακούγεται σαν τσιτάτο της Νέας Εποχής -και υποθέτω ότι ακούγεται-, δεν πρόκειται να απολογηθώ. Ξέρω τι λέω.
-----------------------------------------------------------
"Ιδού ένας ελάχιστα γνωστός νόμος της επιστημονικής έρευνας: όσο περισσότερο πλησιάζεις στον τελικό στόχο σου, τόσο μειώνονται οι ανάγκες σου σε υποστηρικτικό υλικό".
-----------------------------------------------------------
"Δεν είναι αντάξιοι της αλήθειας. Τους αποκάλεσες χωριαταραίους, και πόσο δίκιο έχεις. Έχουν αφήσει στην άκρη όσο μυαλό διαθέτουν [...] κι έχουν επενδύσει την πίστη τους σ' αυτή την κολοσσιαία, βουτηγμένη στο δόλο ασφαλιστική εταιρεία που ονομάζεται θρησκεία. Η εταιρεία τούς υπόσχεται μία αιωνιότητα χαράς στην επόμενη ζωή αν ζήσουν σύμφωνα με τους κανόνες τούτη εδώ, και πολλοί απ' αυτούς προσπαθούν, ακόμα κι αυτό όμως δεν είναι αρκετό. Όταν έρχεται ο πόνος, θέλουν θαύματα."
-----------------------------------------------------------
 [...] για ένα πράγμα είχε δίκιο ο Φοξ Μάλντερ: η αλήθεια είναι εκεί έξω, και ο καθένας στη σύγχρονη εποχή, μια εποχή όπου σχεδόν οι πάντες ζουν εκτεθειμένοι σαν μέσα σε γυάλινο σπίτι, μπορεί να τη βρει μ' έναν υπολογιστή και μια σύνδεση στο Διαδίκτυο.
-----------------------------------------------------------
Οι τρεις πραγματικές ηλικίες του άντρα είναι η νεότητα, η μέση ηλικία, και το πώς σκατά γέρασα τόσο γρήγορα.
-----------------------------------------------------------
Σπίτι είναι εκεί όπου θέλουν να μείνεις κι άλλο.
-----------------------------------------------------------
Η ζωή είναι ένας τροχός, και πάντα γυρίζει εκεί απ' όπου ξεκίνησε.
-----------------------------------------------------------
Στο κάτω κάτω, βρισκόμουν εδώ εξαιτίας μιας κοπέλας που δεν είχα δει εδώ και παραπάνω από σαράντα χρόνια. Μιας κοπέλας που είχε αγοράσει μόνη της την καταδίκη της, πακέτο το πακέτο, στο κοντινότερο μίνι μάρκετ. Ή στο φαρμακείο του Καστλ Ροκ, όπου μπορούσες ν' αγοράσεις τσιγάρα στο ταμείο δίπλα στην είσοδο. Αν χρειαζόσουν φάρμακα, έπρεπε να πας ως το πίσω μέρος του μαγαζιού.
-----------------------------------------------------------
Μιλούσε με την υπομονή ενός πραγματικού πιστού. Ή ενός παράφρονα. Ίσως ουσιαστικά να μην υπάρχει διαφορά.
-----------------------------------------------------------
Η χειραψία του σίγουρα δεν έμοιαζε σε τίποτα με το χαιρετισμό ψόφιου ψαριού των μουσικών.
-----------------------------------------------------------
"Αυτό το κόστος έχει η αλήθεια, Τζέιμι. Κάνεις τους ανθρώπους καχύποπτους."
-----------------------------------------------------------
Ο καρκίνος είναι το πίτμπουλ των ασθενειών.
-----------------------------------------------------------
"Το τσιγάρο", είπε η Άστριντ μ' εκείνη τη βραχνή φωνή της καλιακούδας. "Τι βλακώδης τρόπος ν' αυτοκτονήσεις. Κι εγώ ήξερα, πράγμα που τον κάνει ακόμα βλακωδέστερο. Όλοι ξέρουν. Και ξέρεις ποιο είναι το πιο αστείο απ' όλα; Ότι ακόμα τα θέλω."
-----------------------------------------------------------
Στα χρόνια μου ως ναρκομανής, είχα εξελιχθεί σε φτασμένο ψεύτη, και η λυπηρή αλήθεια είναι ότι, άπαξ και αποκτηθεί, αυτού του είδους η δεξιότητα δε σ' εγκαταλείπει ποτέ.
-----------------------------------------------------------
[...] σε ό,τι αφορά την οικονομία χρόνου, τίποτα δε συγκρίνεται με το να ταξιδεύεις δυτικά μ' ένα αεριωθούμενο.
-----------------------------------------------------------
Έτσι, ξέρετε, κλείνουμε το μάτι στην ίδια μας την καταδίκη -αγνοώντας τη φωνή που μας εκλιπαρεί να σταματήσουμε. Να σταματήσουμε όσο υπάρχει ακόμα καιρός.
-----------------------------------------------------------
Πιστεύω ότι η ευγνωμοσύνη για τη ζωή, ανεξαρτήτως αιτίας, υποδεικνύει ότι κάποιος έχει καταφέρει να κρατηθεί στον πυρήνα της εχεφροσύνης του.
-----------------------------------------------------------
Η περιέργεια είναι τρομερό πράγμα, αλλά είναι ανθρώπινη.

Τόσο πολύ ανθρώπινη.
-----------------------------------------------------------
Η πολλή γνώση κάνει κακό στον άνθρωπο.
-----------------------------------------------------------
Ο κόσμος λέει ότι όπου υπάρχει ζωή υπάρχει ελπίδα, κι ενώ δε διαφωνώ μ' αυτό, πιστεύω επίσης και το αντίστροφο.

Υπάρχει ελπίδα, άρα ζω.

Stephen King, Αναβίωση, μετάφραση Έφης Τσιρώνη, εκδόσεις Bell

Σάββατο, 13 Ιανουαρίου 2018

Ένα αντίο στον Τζίμη Πανούση (1954-2018)

Όταν πρωτοάκουσα τραγούδι του, δεν ήξερα καν ποιος είναι ο Τζίμης Πανούσης. Τραγουδούσε για μυαλά στα κάγγελα και για τα μπούτια κάποιας Μαρίας, αλλά πολλά από τα υπόλοιπα λόγια δεν καταλάβαινα καν τι λέγανε. Θυμάμαι να ακούμε το "Κάγκελα Παντού" από το ραδιόφωνο στο σπίτι των ξαδερφιών μου, του Λεωνίδα και της Αγγελικής, και να το εντάσσουμε σε μια από τις αυτοσχέδιες "εκπομπές" μας, του Ράδιο Χέσε Μέσα.

Έπειτα τον θυμάμαι να εμφανίζεται σε τηλεοπτικές εκπομπές, κάνοντας τον Νίκο Χατζηνικολάου να πέφτει κάτω από τα γέλια και τον Μανώλη Καψή να κοκκινίζει από αμηχανία και ντροπή. Τον θυμάμαι, επίσης, να διαιρεί το πανελλήνιο, στην κόντρα του με τον Γιώργο Νταλάρα.

Θυμάμαι να ακούω λογιών λογιών ιστορίες και αφηγήσεις από όσα έκανε στις ζωντανές εμφανίσεις του, και να κοπανάω το κεφάλι μου στον τοίχο από τα γέλια, στη μοναδική φορά που τον είδα κι εγώ εν δράσει.

Θυμάμαι το CD του ΠΟΠ+ΡΟΚ με τα καλύτερά του, από το οποίο τον έμαθα, τον αντιλήφθηκα ως μεγάλο και τον αγάπησα.

Θυμάμαι, τέλος, να παίζω το "Είμαι Γυφτάκι" στα πρώτα μου live το 2013, με τον τρόπο που το έμαθα από τον Φοίβο Δεληβοριά. Και την κόρη μου να με ρωτάει "τι είναι καριόλα;", όταν το πρόβαρα στο σπίτι.

Τζιμάκο, σε ευχαριστώ για το παρακάτω. Και για όλα.

Παρασκευή, 5 Ιανουαρίου 2018

Μουσική ανασκόπηση του 2017

Τελικά είναι χρήσιμες οι λίστες με "τα καλύτερα" ή είναι του διαβόλου; Κι άραγε, πόσους δίσκους πρέπει να προτείνει κανείς; 10, 20, 30, 50 ή μήπως μόνο έναν; Κι αλήθεια, μήπως, παρά την φαινομενική ελευθερία που προσφέρει το Διαδίκτυο, οι μεγάλες εταιρείες έχουν βρει και πάλι τους τρόπους ώστε να επιβάλλουν τις δικές τους προτάσεις; Και, τέλος, μήπως ο κόσμος έχει χάσει κάπως το ενδιαφέρον του για τις λίστες, λόγω και της πληθώρας που του προσφέρονται κάθε φορά;

Είναι ενδιαφέροντα κάποια από τα παραπάνω ερωτήματα, κάποια άλλα υπάρχουν απλώς για να κάνουν κάποιοι το κομμάτι τους. Για μένα, έχει πάντα το ενδιαφέρον της η διαδικασία του να θυμηθώ τι άκουσα μέσα στη χρονιά και να κάνω ένα ξεδιάλεγμα. Όχι από τη θέση του πεφωτισμένου ινστρούχτορα, αλλά με τη διάθεση του συνειδητού ακροατή που θέλει να μοιράζεται (και να συζητά σε ένα κάποιο επίπεδο) όσα ανακαλύπτει. Όπως κάθε χρόνο, η σύνταξη των παρακάτω λιστών μού προκάλεσε έναν ευχάριστο πονοκέφαλο.

Ξεκινώντας από τα ελληνικά άλμπουμ, δυσκολεύτηκα να βρω τι θα έβαζα στην κορυφή, και κατέφυγα τελικά στον δίσκο εκείνον που με άρπαξε με τη μία. Τα τελικά αποτελέσματα της ψηφοφορίας του Avopolis υπάρχουν εδώ, ενώ τα αντίστοιχα του Mix Grill θα τα βρείτε εδώ.

1. Freaktown - A Victim Of Society
2. 2 - Costinho
3. Η Ζωή Σε 11 Ποιήματα Του Γιώργου Βέη - Μανώλης Γαλιάτσος
4. Northern Lights - Γιάννης Κασσέτας
5. Έτοιμοι Δύο - The Boy
6. Canticles Of The Holy Scythe - Lüüp
7. Paradise - Ορφέας Περίδης
8. 7 Ελεγείες Και Σάτιρες Για Φωνή Και Πιάνο - Σταύρος Ξαρχάκος
9. Στην Άλλη Όχθη - Αποστόλης Αρμάγος
10. Zivo - Τρίο Τεκκέ & Dave De Rose
11. Amerika - Δημήτρης Μυστακίδης
12. Euphoria - Σοφία Σαρρή
13. Eleven Dragons - Acrimonious
14. A Subtler Kind Of Light - Locust Leaves
15. Χαμένη Διαδρομή - Κώστας Λειβαδάς & Υπνοβάτες

Για τη διεθνή δισκογραφία, το #1 προέκυψε εύκολα και γενικότερα η σύνταξη της 30άδας ήταν πιο απλή, λόγω και των περισσότερων θέσεων. Εδώ η συγκεντρωτική λίστα της ψηφοφορίας του Avopolis, εδώ τα κορυφαία για το Mix Grill.

1. I Tell A Fly - Benjamin Clementine
2. MASSEDUCTION - St. Vincent
3. Run The Jewels 3 - Run The Jewels
4. Big Fish Theory - Vince Staples
5. Dust - Laurel Halo
6. Modern Kosmology - Jane Weaver
7. Lust For Life - Lana Del Rey
8. American Dream - LCD Soundsystem
9. Relatives In Descent - Protomartyr
10. No Shape - Perfume Genius
11. The Order Of Time - Valerie June
12. Thrice Woven - Wolves In The Throne Room
13. Carry Fire - Robert Plant
14. A Shadow In Time - William Basinski
15. The Assassination Of Julius Caesar - Ulver
16. The Far Field - Future Islands
17. Unfold - The Necks
18. Raft - Mike Cooper
19. 50 Songs Memoir - The Magnetic Fields
20. In Spades - The Afghan Whigs
21. Peasant - Richard Dawson
22. Mogoya - Oumou Sangaré
23. Planetarium - Sufjan Stevens/Nico Muhly/Bryce Dessner/James McAlister
24. Far From Over - Vijay Iyer Sextet
25. Melodrama - Lorde
26. Mental Illness - Aimee Mann
27. Hiss Spun - Chelsea Wolfe
28. Sleep Well Beast - The National
29. DAMN. - Kendrick Lamar
30. Everything Now - Arcade Fire

Καλή χρονιά!

Σάββατο, 16 Δεκεμβρίου 2017

Η Ζαχαρούλα Κληματσάκη στη Ρότα

Δελτίο τύπου

Ζαχαρούλα Κληματσάκη

Live στη Ρότα

Δευτέρα  18  Δεκεμβρίου, 21:00

Η Ζαχαρούλα Κληματσάκη επιστρέφει στην αγαπημένη αυλή των Εξαρχείων, στη Ρότα, για ένα  ατμοσφαιρικό  ακουστικό  live. Σε γιορτινό  κλίμα, θα μας ταξιδέψει σε κόσμους μακρινούς και  παραμυθένιους, με μελωδίες σπουδαίων συνθετών (L.Cohen, Αττίκ, Σ.Ξαρχάκος, Μ.Χατζιδάκις κ.ά.) αλλά και με τραγούδια από την προσωπική της δισκογραφία. Σε φιλική συμμετοχή-έκπληξη θα εμφανιστούν μαζί της τρεις νέοι ταλαντούχοι τραγουδοποιοί  (Μ. Μπεθάνη, Π. Κουμάντος, Π. Τσίρος) για να παρουσιάσουν κάποια από τα τραγούδια τους. Στο πιάνο τη συνοδεύει ο Αλέξης Στενάκης.

Η Ζαχαρούλα Κληματσάκη γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Χανιά της Κρήτης. Έχει σπουδάσει υποκριτική στην Ανωτέρα Δραματική Σχολή Βεάκη και έχει συνεργαστεί με πολύ αξιόλογους σκηνοθέτες (Α. Βασίλιεφ, Β. Νικολαίδης, Η. Καρελλάς κ.ά.) σε σημαντικούς χώρους (Μικρό και Μεγάλο Θέατρο Επιδαύρου, Ηρώδειο, Μέγαρο Μουσικής κ.α.). Έχει σπουδάσει πιάνο και σαξόφωνο ενώ έχει παρακολουθήσει μαθήματα φωνητικής κλασικού και σύγχρονου τραγουδιού με καταξιωμένους δασκάλους (Έ. Πασπαλά, Τ. Μασσίνο, Π. Δήμα). Έχει παρουσιάσει δικές της μουσικές παραστάσεις σε διάφορους χώρους της Αθήνας (Γυάλινο Μουσικό Θέατρο, Τριανόν, Σφίγγα, Passport Art, Ίλιον Plus κλπ.). Η πρώτη της δισκογραφική δουλειά σε μουσική Σ. Πρατίλα, στίχους Ν. Φραγκιουδάκη και ενορχήστρωση Π. Περυσινάκη κυκλοφόρησε μέσα από την Antelma Music του Σ. Δρογώση, ενώ πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τη Final Touch του Μ. Καρατζά  η επανεκτέλεση που έκανε στο "Καινούριο Το Αγοράκι Μου" του  Απόστολου Καλδάρα. Αυτή την περίοδο ετοιμάζει τον νέο της δίσκο με τραγούδια που έχει γράψει η ίδια, σε μουσική παραγωγή του Νίκου Αγγλούπα.

Πιάνο: Αλέξης Στενάκης
Special guests: Μαρία Μπεθάνη, Παύλος Κουμάντος, Πάνος Τσίρος

Μουσική Σκηνή Ρότα
Σόλωνος 124 (Πολυχώρος Άγκυρα), Εξάρχεια
Ώρα Έναρξης: 21.00
Είσοδος: 6,00 ευρώ

Τρίτη, 14 Νοεμβρίου 2017

Υπογραμμίσεις VIII: Stephen King (II)

Στο προσωπικό μου εικονοστάσι, ο Stephen King είναι ένας από τους μείζονες Αγίους. Από τότε που τον ανακάλυψα, μέσω του Κωστή Χριστοδούλου (aka Το Πράγμα), μου έχει προσφέρει αμέτρητες συγκινήσεις και ανακαλύψεις, πολλή και καλή παρέα.

Το 22/11/63 μου το έκαναν δώρο η Μαρία και ο Σταν, το 2014. Στα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι τον φετινό Αύγουστο, το βιβλίο έγινε αγαπημένο παιχνίδι της Ελένης: της άρεσε να το βγάζει από το (χαμηλό) ράφι της βιβλιοθήκης, να ξαπλώνει στον καναπέ και να κάνει ότι το διαβάζει -κι ας μην ήξερε ακόμα ανάγνωση. Κάποια στιγμή, το διάβασε η Σάντυ, αλλά δεν ενθουσιάστηκε. Φεύγοντας για τη Σαντορίνη για διακοπές, οπότε και το έβαλα βιαστικά μαζί με τα πράγματα που θα έπαιρνα μαζί, είχε πια φθαρεί σε μεγάλο βαθμό από τη χρήση.

Έχω πια διαβάσει πολλά από τα βιβλία του King, κι εύκολα μπορώ να καταλάβω πότε πέφτει σε ευκολίες ή επαναχρησιμοποιεί παλαιότερα τρικ του. Όμως στο 22/11/63 τον πέτυχα σε μεγάλη φόρμα: ώριμο, βαθύ, συγκινητικό.

Εκτός των άλλων, ήμουν κι εγώ στο κατάλληλο σημείο: διάβαζα για τον καθηγητή που ανακάλυψε μια τρύπα στον χρόνο και ταξίδεψε στο παρελθόν για να αποτρέψει τη δολοφονία του Kennedy, τη στιγμή που το δικό μου παρελθόν είχε επιστρέψει για να με βάλει σε νέα τροχιά.

Η σχέση μας ήταν πάντα αυστηρά πελατειακή. Εμένα μου άρεσε το φαγητό του κι εκείνου του άρεσε να μου το πουλάει.
----------------
Η ζωή είναι ένα κέρμα που στριφογυρίζει.
-----------------
"Ασφαλώς και ξέρω τι λέει ο κόσμος. Μα δε δίνω σημασία. Τι να κάνω; Να κάνω τον κόσμο να πάψει να μιλάει; Είναι σαν να προσπαθείς να κάνεις τον άνεμο να πάψει να φυσάει".
------------------
[...] Η ρωγμή που οδηγούσε στο παρελθόν πρέπει να ήταν οπωσδήποτε ευαίσθητη. [...] Ύστερα σκέφτηκα πως η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα ανακάλυπτε ότι μπορούσε να στείλει άντρες των Ειδικών Δυνάμεων στο παρελθόν για να αλλάξει ό,τι ήθελε. Δεν ήξερα αν ήταν εφικτό αυτό, μα αν ήταν, δε θα ήθελα με τίποτα οι τύποι που μας έδωσαν παιχνιδάκια σαν τα βιολογικά όπλα και τις έξυπνες βόμβες που καθοδηγούνται από κομπιούτερ να κουβαλήσουν την ατζέντα τους πίσω στη ζωντανή κι αθωράκιστη ιστορία.
------------------
Παρ' όλο που οι έφηβοι είναι ευαίσθητοι και πληγώνονται εύκολα, δε δείχνουν συμπόνια. Αυτή έρχεται αργότερα στη ζωή. Αν, δηλαδή, έρθει καθόλου.
------------------
[...] μου φάνηκε πως το να ζεις στο παρελθόν ήταν σαν να ζεις κάτω από την επιφάνεια του νερού και ν' αναπνέεις με αναπνευστήρα.
-------------------
Σχεδόν όλο τον καιρό που πέρασα στο Ντέρι ήμουν φοβισμένος. Υπήρχε όμως και κάτι άλλο, πολύ πιο έντονο. Κάτι σαν δέος, σαν να είχα φτάσει σε μια ευρύτατη κατανόηση. Σαν να κοίταζα -μέσα από ένα σκούρο γυαλί, καταλαβαίνετε- τον ίδιο το μηχανισμό του ρολογιού του σύμπαντος.
-------------------
[...] Μην κοιτάζεις πίσω. Ποτέ μην κοιτάς πίσω. Πόσες φορές το λένε αυτό μέσα τους οι άνθρωποι ύστερα από μια εξαιρετικά καλή (ή εξαιρετικά κακή) εμπειρία; Συχνά, υποθέτω. Και συνήθως η συμβουλή πάει χαμένη. Οι άνθρωποι είναι φτιαγμένοι για να κοιτάζουν πίσω. Γι' αυτό μπορούμε και γυρίζουμε το κεφάλι μας.
---------------
Τους είχε πει καμιά ιστορία που εμφάνιζε τη γυναίκα του σαν λιγάκι βλαμμένη ή σαν κακούργα; Μάλλον. Κι εκείνοι τον πίστεψαν; Η απάντηση σ' αυτό ήταν εύκολη. Δεν έχει σημασία αν μιλάς για το 1958, το 1985 ή το 2011. Στην Αμερική, όπου ανέκαθεν η επιφάνεια περνάει για βάθος, οι άνθρωποι πιστεύουν πάντα κάτι τύπους σαν τον Φρανκ Ντάνινγκ.
----------------------------------
Ύστερα από τόσο χρόνο μακριά από τον υπολογιστή μου, συνειδητοποιούσα πόσο εξαρτημένος είχα γίνει απ' αυτό το γαμημένο πράγμα, να περνάω ώρες διαβάζοντας ηλίθια μέιλ και να μπαίνω σε ιστότοπους για τον ίδιο λόγο που οι ορειβάτες θέλουν ν' ανέβουν στο Έβερεστ: επειδή, απλώς, υπάρχει.
----------------------------------
Μόνο που τα παιδιά ξεχνάνε· αυτό το ξέρουν όλοι οι δάσκαλοι.

Και πιστεύουν ότι θα ζουν για πάντα.
---------------------------------
Μου άρεσε το γράψιμο, ανακάλυψα πως ήμουν καλός, αλλά εκείνο που αγαπούσα ήταν η διδασκαλία. Με γέμιζε με έναν τρόπο που δεν μπορώ να τον εξηγήσω. Ούτε και θέλω. Οι εξηγήσεις είναι φτηνιάρικα πράγματα.
----------------------------------
Του είπα πως είχα ψηφίσει Αϊζενχάουερ. Αυτός έδειξε να ικανοποιείται, αλλά μου συνέστησε στο μέλλον να περιορίζομαι "στα γενικώς αποδεκτά αναγνώσματα". Τα κουρέματα αλλάζουν, το ίδιο και οι φούστες και η αργκό, αλλά οι διευθυντές των σχολείων; Ποτέ!
---------------------------------
[...] η ουσία του θάρρους είναι η φρόνηση.

Η βλακεία [...] είναι ένα από τα δύο πράγματα που τα βλέπουμε εκ των υστέρων. Το άλλο είναι οι χαμένες ευκαιρίες.
--------------------------------
Ξέρετε ποιο είναι το ωραιότερο πράγμα όταν διδάσκεις; Είναι η στιγμή που ένα παιδί ανακαλύπτει το χάρισμά του κι εσύ είσαι μπροστά και το βλέπεις. Δεν υπάρχει παρόμοιο συναίσθημα.
--------------------------------
Στο θέμα του κεραυνοβόλου έρωτα, συμφωνώ με τους Μπιτλς: Πιστεύω πως συμβαίνει συνέχεια. Μ' εμένα και τη Σέιντι όμως δε συνέβη αυτό, παρ' όλο που την αγκάλιασα την πρώτη φορά που την είδα και της έπιασα με το δεξί μου χέρι τον αριστερό μαστό. Άρα, συμφωνώ και με τον Μίκι και τη Σίλβια που λένε πως ο έρωτας είναι παράξενος.
-------------------------------
Υπάρχουν κι άλλα πράγματα που σε ντύνουν, πέρα από τα ρούχα που βάζεις στο κορμί σου, αυτό το ξέρει ο κάθε δάσκαλός. Και τροφή δεν είναι μόνο αυτό που βάζεις στο στόμα σου.
-------------------------------
Σπίτι είναι να βλέπεις το φεγγάρι ν' ανατέλλει πάνω από ανοιχτές, κοιμισμένες εκτάσεις και να έχεις κάποιον να τον φωνάξεις να έρθει να το δει μαζί σου. Σπίτι είναι να χορεύεις με συντροφιά, κι ο χορός είναι ζωή.
-------------------------------
[...] η μίμηση είναι η πιο ειλικρινής φιλοφρόνηση.
-------------------------------
"[...] Πήγα πολλές φορές εκεί, πριν δυσκολέψει τα ταξίδια στην Κούβα η σημερινή κυβέρνηση. Είναι όμορφη χώρα... Και σήμερα, χάρη στον Φιντέλ, είναι μια όμορφη χώρα που ανήκει στο λαό της. [...] Αν νομίζεις ότι οι Αμερικανοί καπιταλιστές θα αφήσουν τον Φιντέλ, τον Ραούλ και τον Τσε να κάνουν ανεμπόδιστοι τα μαγικά τους, ονειρεύεσαι. Οι τροχοί της μοίρας γυρίζουν ήδη. [...]"
-------------------------------
"[...] Οι πολίτες των ΗΠΑ θα ζήσουν ευτυχισμένοι και θα πεθάνουν ικανοποιημένοι άμα έχουν ένα ψυγείο που φτιάχνει παγάκια, δύο αυτοκίνητα στο γκαράζ και σαπουνόπερες στην τηλεόραση. Η Μεγάλη Ηλίθια Αμερική λατρεύει το χαμόγελο του Κένεντι. Α, ναι! Μάλιστα! Παραδέχομαι πως έχει υπέροχο χαμόγελο. Ο Σαίξπηρ όμως δεν είπε ότι ένας άντρας μπορεί να χαμογελάει αδιάκοπα, αλλά να είναι φαύλος; Ξέρεις ότι ο Κένεντι έδωσε το οκέι σε ένα σχέδιο δολοφονίας του Κάστρο από τη CIA; Μάλιστα! Το προσπάθησαν ήδη και απέτυχαν, δόξα τω Θεώ. [...]"
---------------------------------
"[...] μην υποτιμάς την ικανότητα της αμερικανικής μπουρζουαζίας να εναγκαλίζεται το φασισμό αποκαλώντας τον λαϊκισμό. Και τη δύναμη της τηλεόρασης. Χωρίς αυτήν, ο Κένεντι δε θα είχε νικήσει με τίποτα τον Νίξον. [...] Κι επίσης, μην υποτιμάς τον τρόμο που νιώθει η Αμερική μπροστά σε μια κοινωνία στην οποία η φυλετική ισότητα θα είναι νόμος".
----------------------------------
Κάποιες φορές, αυτά που μας παρουσιάζονται ως επιλογές δεν είναι καθόλου τέτοιες.
----------------------------------
"[...] Το ξέρω πως η ζωή είναι σκληρή, όλοι το ξέρουν κατά βάθος αυτό. Γιατί όμως πρέπει να είναι τόσο άσπλαχνη; Γιατί πρέπει να δαγκώνει έτσι; [...] Γιατί να μην υπάρχει μια δεύτερη ευκαιρία;"
----------------------------------
[...] οι μικρές πόλεις είναι γεμάτες μεγάλα μάτια κι ακόμα μεγαλύτερα στόματα.
----------------------------------
Για μια στιγμή όλα ήταν καθαρά και ξάστερα. Ο κόσμος λες και δεν υπήρχε. Όλοι μας το έχουμε νιώσει αυτό. Πρόκειται για έναν τέλεια ισορροπημένο μηχανισμό από φωνές κι αντίλαλους  που παριστάνουν τους τροχούς και τα γρανάζια, ένα ονειρικό ρολόι που χτυπάει μέσα σε τούτη την κρυστάλλινη σφαίρα που αποκαλούμε ζωή. Πίσω του; Κάτω του και γύρω του; Χάος και έρεβος. Άντρες με σφυριά, άντρες με μαχαίρια, άντρες με όπλα. Γυναίκες που στρεβλώνουν όποιον δεν καταφέρνουν να υποτάξουν και ταπεινώνουν όποιον δεν είναι ικανές να καταλάβουν. Ένα σύμπαν φρίκης και απώλειας γύρω από μια φωτισμένη σκηνή όπου κάποιοι θνητοί χορεύουν αψηφώντας το σκοτάδι.
-----------------------------------
Τα λόγια της, φυσικά, έκαναν την αίθουσα να γκρεμιστεί από τα χειροκροτήματα. Σε σκοτεινούς καιρούς, όταν ακόμα κι οι σοφοί νιώθουν αβεβαιότητα, οι διακηρύξεις αγάπης τα καταφέρνουν κάτι τέτοια.
-----------------------------------
"Ο χρόνος είναι ένα δέντρο με πολλά κλαδιά".
-----------------------------------
[...] θυμόμουν τις χειρονομίες του Κένεντι. Και το μορφασμό του. Αίσθηση χιούμορ. Αίσθηση της ουσίας των μικρών, ευχάριστων απροόπτων. Ο άνθρωπος στο παράθυρο του έκτου ορόφου της Αποθήκης Σχολικών Βιβλίων δεν είχε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Το είχε αποδείξει ξανά και ξανά ο Όσβαλντ αυτό. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν είχε καμιά δουλειά ν' ανακατώνεται με την ιστορία.
-----------------------------------
Όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να χάνουν την ελπίδα, είναι μοιραίο να γίνονται εκρήξεις.
-----------------------------------
[...] πιστεύω στην αγάπη. Πρόκειται για μια μοναδική μαγεία που φέρουμε όλοι μέσα μας. Δε νομίζω να είναι γραμμένη στ' αστέρια, αλλά πιστεύω πως το αίμα ελκύει το αίμα, η σκέψη τη σκέψη κι η καρδιά την καρδιά.
-----------------------------------
Οι πολλαπλές επιλογές και πιθανότητες της καθημερινής ζωής είναι μια μουσική που στο ρυθμό της χορεύουμε. Είναι σαν τις χορδές της κιθάρας. Χάιδεψέ τες και θα βγει ένας ευχάριστος ήχος. Μια αρμονία. Μετά όμως αρχίζουν να προστίθενται χορδές. Δέκα, εκατό, χίλιες, ένα εκατομμύριο χορδές. Γιατί πολλαπλασιάζονται! [...] αν βάλεις τις ανάλογα πολλές χορδές στο όργανο του χρόνου, μπορείς να θρυμματίσεις την πραγματικότητα.
------------------------------------
[...] υπάρχει κι εκείνη η παλιά λαϊκή σοφία που λέει: "Μην κοιτάζεις από τις κλειδαρότρυπες, αν δε θέλεις να πληγωθείς". Έχει υπάρξει στην παγκόσμια ιστορία μεγαλύτερη κλειδαρότρυπα από το Διαδίκτυο;
------------------------------------
Όπως όλα τα γλυκά όνειρα, θα κρατήσει για λίγο... αλλά αυτό δεν είναι που κάνει τα όνειρα γλυκά; Ναι, έτσι νομίζω. Γιατί, όταν ο χρόνος έχει πια περάσει, δεν μπορείς να τον ξαναφέρεις πίσω.

Stephen King, 22/11/63, μετάφραση Γιάννη Σπανδωνή, εκδόσεις Bell

Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

Ο Αποστόλης Αρμάγος στο Cats, στο Μοναστηράκι

Δελτίο τύπου

Αποστόλης Αρμάγος
Ελάτε και βλέπουμε vol.2 + special guests!

Μετά από τις 15 επιτυχημένες Δευτέρες του περυσινού χειμώνα, ο τραγουδοποιός Αποστόλης Αρμάγος ξαναπαίρνει την κιθάρα του και παρουσιάζει το πρόγραμμα “Ελάτε και βλέπουμε vol.2” σε έναν νέο ζεστό χώρο στο Μοναστηράκι, το «Cats».

Στις παραστάσεις του Αποστόλη Αρμάγου, που έκαναν ιδιαίτερη αίσθηση πέρυσι, θα ακούσετε αγαπημένα ελληνικά τραγούδια του 20ού αιώνα, μελωδίες που αντέχουν στον χρόνο, καθώς και κομμάτια τραγουδοποιών που δεν ακούγονται τόσο συχνά.

Μαζί του και φέτος ένας διαφορετικός καλεσμένος κάθε Δευτέρα, ο οποίος προσθέτει τη δική του πινελιά στο πρόγραμμα. Οι πρώτοι 4 καλεσμένοι είναι:
Δευτέρα 13/11: Λεωνίδας Μπαλάφας
Δευτέρα 20/11: Janet Kapuya
Δευτέρα 27/11: Ευτυχία Μητρίτσα
Δευτέρα 4/12: Νίκος Πλατιάς


Ο Αποστόλης Αρμάγος, ο οποίος έχει κυκλοφορήσει ως συνθέτης τέσσερις ξεχωριστούς δίσκους (Το Η Του Ήλιου, Απόσχιση, Άγνωστη Πορεία και Στην Άλλη Όχθη σε συνεργασία με τους Ξένια Ροδοθεάτου, Νίκο Βενετάκη και Άννα Λινάρδου), έχει τον δικό του μοναδικό τρόπο να ερμηνεύει κάθε κομμάτι και να ενώνει το κοινό σε μια μεγάλη παρέα.

Ελάτε και βλέπουμε λοιπόν...

Πορτρέτο αφίσας: Νικόλας Χριστοφοράκης
Επίσημη ιστοσελίδα: www.apostolisarmagos.com
Facebook: https://www.facebook.com/a.armagos


Από τη Δευτέρα 13 Νοεμβρίου και κάθε Δευτέρα

Ώρα έναρξης: 9.00μμ
Cats / Θησείου 7 Μοναστηράκι
Τηλ. 2103227752
Συμμετοχή στο 1ο ποτό: 4 ευρώ

Σάββατο, 11 Νοεμβρίου 2017

Συνέντευξη με τους Pink Turns Blue

Απόψε το βράδυ, στη Death Disco (Ωγύγου 16 και Λεπενιώτου 24, Ψυρρή), διεξάγεται το 1ο DeathDisco MiniFest. Headliners της βραδιάς θα είναι οι Γερμανοί Pink Turns Blue, οι οποίοι θεωρούνται επιδραστικοί για το είδος που αποκαλείται darkwave. Μα αφορμή αυτή την πρώτη τους επίσκεψη στα μέρη μας, ο μπροστάρης Mic Jogwer μού μίλησε για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του γκρουπ, για τον θάνατο του ήρωά του Grant Hart, αλλά και για τις πρόσφατες γερμανικές εκλογές. Για τη συνέχεια, πατήστε εδώ.

Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου 2017

10 χρόνια Δέντρο Μοναχό

Η σημερινή είναι η πρώτη μέρα της δεύτερης δεκαετίας τούτου του μπλογκ.

Ήταν 21 Σεπτεμβρίου του 2007 που τόλμησα να κάνω την πρώτη ανάρτηση, όμως είχα δημιουργήσει τον λογαριασμό μου αρκατό καιρό πριν, ίσως και από την άνοιξη εκείνης της χρονιάς. Ήταν τότε που είχα απολυθεί από τον Στρατό και έψαχνα μια διέξοδο για τους προβληματισμούς μου αλλά και για την ανάγκη μου για επικοινωνία. Ο φίλος μου ο Χρήστος είχε ήδη το δικό του μπλογκ και μου εξήγησε τι έπαιζε στην όλη υπόθεση.

Στα χρόνια που ακολούθησαν δυσκολεύτηκα να βρω μια φόρμουλα ώστε να γράφω συχνά και η αγάπη μου για το γράψιμο διοχετεύτηκε σταδιακά σε άλλες οδούς (Ορφέας, Mix Grill, Avopolis κ.λπ.). Όμως δεν θέλησα να εγκαταλείψω αυτή την πρώτη προσπάθειά μου, κι ευτυχώς τελευταία βρέθηκε η όρεξη και ο τρόπος ώστε το Δέντρο Μοναχό (που πήρε το όνομά του από το τραγούδι του Θανάση Παπακωνσταντίνου, φυσικά) να διαβάζεται σήμερα καθημερινά από εκατοντάδες επισκέπτες.

Σας ευχαριστώ για την προτίμηση. Συνεχίζουμε.

Κυριακή, 10 Σεπτεμβρίου 2017

Οι ευχές της Ελένης για το νέο μου ξεκίνημα

Την 1η Σεπτεμβρίου, που παρουσιάστηκα στο 1ο ΕΠΑ.Λ. Θήρας, είχα μαζί μου και την Ελένη. Είχαμε ταξιδέψει μαζί την προηγούμενη μέρα και η γιαγιά της δεν είχε ακόμα φτάσει για να την κρατήσει.

Της άρεσε πολύ το κτίριο και γνωρίστηκε με τα παιδιά κάποιων εκ των νέων συναδέλφων μου. Κάποια στιγμή, προς το τέλος, κι ενώ είχαμε κατέβει ξανά στα γραφεία του ισογείου, μου ζήτησε χαρτί και στυλό για να ζωγραφίσει. Επέμενε, όσο το έκανε, να μην πλησιάζω, για να μην δω τι έφτιαχνε.

Τελικά, όταν τελείωσε, μου είπε: "για σένα". Το είχε διπλώσει, ώστε να φαίνεται η παραπάνω ζωγραφιά απ' έξω. Και μέσα είχε το παρακάτω:




Κυριακή, 3 Σεπτεμβρίου 2017

Το Α.Σ.Ε.Π. "μίλησε", οχτώ χρόνια μετά...

Δεν θυμάμαι σε πόσες προκηρύξεις και διαγωνισμούς έχω δηλώσει συμμετοχή, πάντως είναι κάμποσες οι φορές... Τις περισσότερες το έκανα επειδή "έπρεπε", επειδή οι γύρω μου πίστευαν ότι είχα πιθανότητες ή απλώς για να δείξω ότι ενδιαφερόμουν να βρω "δουλειά".

Ο διαγωνισμός 5Π/2008, όμως, ήταν διαφορετική περίπτωση, καθώς μου έδινε τη δυνατότητα να διεκδικήσω μια θέση εκπαιδευτικού στη Δημόσια Εκπαίδευση -κάτι που ήταν το αποκλειστικό επαγγελματικό ενδιαφέρον μου, στα πλαίσια των σπουδών μου στην Ηλεκτρονική. Ο ανταγωνισμός θα ήταν, βέβαια, σκληρός: οι θέσεις για την ειδικότητά μου ήταν μόλις 18, και οι κάτοχοι πτυχίου Α.Σ.Π.ΑΙ.Τ.Ε. προηγούνταν ασχέτως βαθμολογίας.

Παρά τις μικρές πιθανότητες, αποφάσισα να δώσω και για αυτό οργανώθηκα καλά: επέλεξα βιβλιογραφία, έφτιαξα δικές μου σημειώσεις, και τον τελευταίο μήνα φόρτσαρα κι έκανα το τελευταίο (μέχρι σήμερα) δυνατό διάβασμα της ζωής μου. Η εξέταση έγινε τον Ιούνιο του 2009, σε δύο ημέρες, και ήταν μια ιδιαίτερα σκληρή δοκιμασία -ακόμα τη θυμάμαι καλά. Στα παιδαγωγικά τα πράγματα ήταν σχετικά απλά, αλλά στην ειδικότητα η μάχη ενάντια στον χρόνο έμοιαζε χαμένη. Στα τελευταία 5 λεπτά, μην έχοντας το περιθώριο να μετρήσω πόσες σίγουρες απαντήσεις είχα, αποφάσισα να ρισκάρω και να απαντήσω 4-5 ερωτήματα στα οποία "έπαιζα" με πιθανότητες 50-50. Τελικά την "πάτησα"...

Όταν βγήκαν τα αποτελέσματα, έφαγα την "ξενέρα" του αιώνα: Ήμουν ο 19ος επιτυχών στην κατάταξη, πράγμα που σήμαινε ότι ήμουν ο πρώτος μη διοριστέος. Και όχι μόνο αυτό: Τσεκάροντας τη βαθμολογία των υπολοίπων, κατάλαβα ότι αν είχα αποφύγει να απαντήσω σε εκείνα τα ερωτήματα την τελευταία στιγμή, θα είχα αποφύγει τις απώλειες λόγω αρνητικής βαθμολογίας και
θα είχα βρεθεί στη 18άδα... Από την άλλη, το γεγονός ότι είχα καταφέρει να γράψω καλά, και το ότι καθαρά βαθμολογικά (χωρίς δηλαδή την εύνοια στους αποφοίτους Α.Σ.Π.ΑΙ.Τ.Ε.) ήμουν μέσα στη δεκάδα, έχοντας μάλιστα τον μεγαλύτερο βαθμό στα παιδαγωγικά (αν θυμάμαι καλά), με έκανε να νιώθω ότι τουλάχιστον είχα κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσα.

Θυμάμαι ότι έδωσα τότε μια "ερμηνεία" σε εκείνο το αποτέλεσμα: Παρότι δεν σκέφτομαι έτσι συνήθως, θεώρησα ότι η υπόθεση "Ηλεκτρονική" δεν με "ήθελε" και αποφάσισα έτσι να αφιερωθώ πλήρως στη μουσική -τραγουδοποιητικά και δημοσιογραφικά. Θυμάμαι πολλούς να μου λένε να μην το ξεχάσω, ότι οι διορισμοί θα αργούσαν και ότι ενδεχομένως κάποιοι θα αρνούνταν τις θέσεις τους. Το είχα αυτό στο πίσω μέρος του μυαλού μου, κράτησα και τον αριθμό του κινητού μου σταθερό (μπας και...), όμως τα χρόνια περνούσαν και η σκέψη θαβόταν όλο και πιο βαθιά...

Αλλά ξεθάφτηκε ξαφνικά στις 13 του περασμένου Ιούλη. Το τηλέφωνο χτύπησε στις 10:14 το πρωί και όταν άκουσα μια γυναικεία φωνή να μου λέει ότι καλεί από το Υπουργείο Παιδείας σκέφτηκα "Ώπα! Εδώ είμαστε!". "Έχετε δει ότι έχετε κριθεί διοριστέος με βάση την επιτυχία σας στον διαγωνισμό του Α.Σ.Ε.Π.;" Όχι, δεν το είχα δει. Η κυρία (της οποίας το όνομα δεν συγκράτησα, δυστυχώς -και με τι μυαλό δηλαδή;) μου εξήγησε ότι ήταν γειτόνισσα στου Ζωγράφου (είχε δει τη διεύθυνσή μου στο σύστημα) και μου είπε να πάω στην πλησιέστερη Δευτεροβάθμια Διεύθυνση (επί της Κηφισίας, στους Αμπελοκήπους) με την ταυτότητα και το πτυχίο μου για να κάνω αποδοχή του διορισμού. Η προθεσμία έληγε την επομένη.

Όταν πήρα τη Σάντυ να της το πω, αμφέβαλε: "μήπως ήτανε φάρσα;" Δεν ήτανε, τσέκαρα τον αριθμό του τηλεφώνου στη Google και πράγματι ήταν γραμμή του Υπουργείου. Οδηγώντας προς τα γραφεία της Δευτεροβάθμιας, και έχοντας από την πρώτη στιγμή δεχτεί μέσα μου τον διορισμό, προσπαθούσα να καταγράψω στο μυαλό μου όλα όσα θα άλλαζαν. Δεν το κατάφερα, χρειάστηκαν αρκετές μέρες για να τα συλλάβω όλα, όπως και για να "χωνέψω" τη νέα πραγματικότητα...

Στα σχεδόν άδεια γραφεία, συνάντησα έναν μάλλον αδιάφορο κύριο και κάποιες πολύ εξυπηρετικές κυρίες, και εντός μίας ώρας η ζωή μου είχε αλλάξει. Τα κενά που εμφανίζονταν στο σύστημα ήταν στις περιοχές Β΄ Κυκλάδων, Ρεθύμνου, Σάμου και Β΄ Δωδεκανήσου. Η υπάλληλος έψαξε την Β΄ Κυκλάδων και είδε ότι η Σαντορίνη ήταν μέσα. Δεν υπήρχε, λοιπόν, συζήτηση για το ποια θα ήταν η πρώτη μου επιλογή. Εκείνη τη στιγμή δεν σκεφτόμουν καν ότι, ως πρώτος επιλαχών, θα πήγαινα οπωσδήποτε στην πρώτη μου επιλογή.

Κάπως έτσι, βρέθηκα την Παρασκευή 1 Σεπτεμβρίου στο 1ο ΕΠΑ.Λ. Θήρας, σε ένα ολοκαίνουργιο κτίριο, να γνωρίζω τους νέους συναδέλφους μου και να προσπαθώ να εγκλιματιστώ σε μια νέα -αλλά και παλιά συνάμα- πραγματικότητα. Η οποία θα με φέρει (προσωρινά) μακριά από την οικογένειά μου, μακριά από φίλους και συναδέλφους από άλλους χώρους (τραγουδοποιία, δημοσιογραφία), μακριά από όμορφες προσπάθειες όπως το Μεταδεύτερο και οι ΣυνΩΔΗπόροι.

Ελπίζοντας ότι όλα θα πάνε καλά, δεν αφήνω τίποτα πίσω. Αντιθέτως, τα κουβαλάω όλα μαζί μου, καθώς παλεύω να αντιμετωπίσω τις νέες προκλήσεις, τα νέα καθήκοντα, τις νέες δημιουργικές ευκαιρίες που απλώνονται μπροστά.

Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Υπογραμμίσεις VII: Jonas Jonasson

Ο Σουηδός Jonas Jonasson έγινε συγγραφέας κάπως... ξαφνικά: Απλώς αποφάσισε να εγκαταλείψει την παλιά του ζωή (κατά την οποία είχε ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία και την τηλεόραση) και να αρχίσει να γράφει.

Το πρώτο του βιβλίο, Ο Εκατοντάχρονος Που Πήδηξε Από Το Παράθυρο Και Εξαφανίστηκε, μου είχε κάνει κλικ με το που το είχα δει και το είχα επιλέξει ως δώρο για την Καλίνα, πολύ καιρό πριν. Φέτος το πήρα κι εγώ ως δώρο γενεθλίων, από τον Σταν, και το "ρούφηξα" κατά τις... ήσυχες μέρες του Αυγούστου.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια ανελέητη σάτιρα, της πολιτικής, της θρησκείας, της ηθικής και της ανθρώπινης Ιστορίας, η οποία, πάντως, δεν είναι διόλου απολιτίκ -σε αντίθεση με τον ήρωα της υπόθεσης- αλλά και καθόλου αμερόληπτη. Καιρό είχα να γελάσω τόσο με ανάγνωσμα, οπότε το συστήνω ανεπιφύλακτα -αλλά μόνο σε μη φανατικούς.

Σύμφωνα με τον πατέρα του Άλαν, ο Φάμπε πίστευε ότι οι άνθρωποι γενικώς δεν καταλάβαιναν το καλό τους και ότι χρειάζονταν κάποιον να τους κρατάει από το χέρι. Γι' αυτό και η απολυταρχία ήταν ανώτερη από τη δημοκρατία, όσο τουλάχιστον τα μορφωμένα και υπεύθυνα κοινωνικά στρώματα φρόντιζαν να φέρεται σωστά ο αυτοκράτορας. "Μόνο το γεγονός ότι οι εφτά στους δέκα μπολσεβίκους δεν μπορούν να διαβάσουν λέει πολλά", έκανε ρουθουνίζοντας ειρωνικά ο Φάμπε. "Μη μου πεις ότι θα αφήσουμε την εξουσία στα χέρια τόσων και τόσων αναλφάβητων!"

Στα γράμματα που έφταναν στην οικογένεια στο Ύξχουλτ, ωστόσο, ο πατέρας του Άλαν υπερασπιζόταν τους μπολσεβίκους ως προς το θέμα αυτό, διότι η οικογένεια δεν μπορούσε ούτε να διανοηθεί πώς ήταν εκείνο το ρωσικό αλφάβητο. Δεν ήταν λοιπόν περίεργο που οι άνθρωποι έμεναν αναλφάβητοι.

Το άσχημο ήταν ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρονταν οι μπολσεβίκοι. Ήταν βρόμικοι, έπιναν βότκα όπως οι Σουηδοί εργάτες στις σιδηροδρομικές γραμμές, αυτοί που έστρωναν ράγες σε όλη την περιοχή της Σέρμλαντ. Ο πατέρα του Άλαν πάντα αναρωτιόταν πώς μπορούσαν να είναι τόσο ίσιες οι ράγες με τόση βότκα που έπιναν εκείνοι οι Σουηδοί εργάτες, και πάντα γινόταν καχύποπτος κάθε φορά που οι σουηδικοί σιδηρόδρομοι ταλαντώνονταν από τη μία ή την άλλη πλευρά.

Έτσι και με τους μπολσεβίκους. Σχεδόν τα ίδια και χειρότερα κι αυτοί. Ο Φάμπε είχε πει ότι ο σοσιαλισμός θα τελείωνε με τους μισούς να προσπαθούν να εξοντώσουν τους άλλους μισούς, μέχρι να υπάρχει μόνο ένας στο τέλος, που θα αποφάσιζε. Οπότε καλύτερα θα ήταν να στηριχτεί κανείς στον τσάρο Νικόλαο, έναν καλό και μορφωμένο άνθρωπο με μεγάλα οράματα για τον κόσμο.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Εκείνο που διαμόρφωσε τελικά και καθοριστικά τη φιλοσοφία ζωής του νεαρού Άλαν ήταν, πάντως, κάτι που είχε πει η μητέρα του όταν τους πήγαν το μαντάτο για τον θάνατο του πατέρα.Πήρε βέβαια κάμποσο καιρό για να κατασταλάξει όλη η σοφία αυτής της φράσης στην ψυχή του νεαρού άντρα, αλλά μετά έμεινε μέσα του παντοτινά.

"Είναι όπως είναι, και θα γίνουν όπως θα γίνουν".
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
"Αυτό θα τον πονούσε πολύ αν η κατάστασή του ήταν λίγο διαφορετική", είπε ο Άλαν.

"Το να είσαι νεκρός έχει πάντα πλεονεκτήματα", σχολίασε ο Γιούλιους.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Άλαν αναρωτήθηκε τι να κατασκεύαζαν σ' εκείνο το μέρος. Ο Γιούλιους γνώριζε ότι ήταν ένα χυτήριο με παράδοση, και ήδη από τον 17ο αιώνα κατασκεύαζαν και πουλούσαν κανόνια σε όλους όσοι επιθυμούσαν να είναι αποτελεσματικοί στους σκοτωμούς κατά τη διάρκεια του Τριακονταετούς Πολέμου.

Ο Άλαν σκέφτηκε πως παραήταν υπερβολικό για τους ναθρώπους που ζούσαν τον 17ο αιώνα να σκοτώνονται μεταξύ τους. Αν παρέμεναν λίγο ήρεμοι θα πέθαιναν κι αυτοί στην ώρα τους, όπως απεδείχθη. Ο Γιούλιους αντιγύρισε πως αυτό ίσχυε για όλες τις εποχές μάλλον [...]
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Αλλά οι συνεργάτες του Μπέρνχαρντ Λούντμποργ δεν ήθελαν ν' ακούσουν τίποτα. Ο Κάρλσον είχε τελειώσει τη θεραπεία του και τώρα είχαν άλλοι σειρά για ευνουχισμό και ανάλυση. Αν ήξερε ο αρχηγός από πόσους έπρεπε να φυλάγεται το έθνος! Εβραίους και Τσιγγάνους, μιγάδες και νέγρους, διανοητικά καθυστερημένους και άλλους. Το ότι ο κύριος Κάρλσον είχε τινάξει το σπίτι του στον αέρα δε σήμαινε ότι είχε τα προσόντα για ένα νέο ταξίδι στην Ούπλαντ. Ό,τι θέλει κάνει κάποιος με το σπίτι του, δε νομίζει ο κύριος διοικητής τμήματος; Μήπως δε ζούμε σε ελεύθερη χώρα;
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Άλαν το σκέφτηκε. Από τη μια δεν ενδιαφερόταν για την επανάσταση, είτε ισπανική είτε οποιαδήποτε άλλη. Διότι μια επανάσταση θα οδηγούσε σε μια άλλη επανάσταση, αντίθετης φοράς. Από την άλλη, η Ισπανία ήταν στο εξωτερικό, όπως ακριβώς και οι άλλες χώρες εκτός της Σουηδίας, και μια που διάβαζε για το εξωτερικό σε όλη του τη ζωή δε θα ήταν και τόσο ανόητο να το ζήσει και στην πραγματικότητα κάποια φορά. Υπήρχε και η πιθανότητα καθ' οδόν να έβλεπε και κάνα δυο νέγρους.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Άλαν δεν ήταν μνησίκακος τύπος. Της έσφιξε το χέρι και χαμογέλασε με κατανόηση. Αντιθέτως, δε συμφώνησε καθόλου με τη ρήση "κάλλιο αργά παρά ποτέ". Ο πατέρας του έδειξε, για παράδειγμα, την πίστη του στον τσάρο Νικόλαο μία ημέρα προτού ξεσπάσει η ρωσική επανάσταση.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Κατέληξαν σε συμβιβασμό. Ο πάστορας Φέργκιουσον έκανε με μισή καρδιά μια προσπάθεια να πει ότι ο κύριος Κάρλσον δε θα ζημιωνόταν αν τον άφηνε να τον διαφωτίσει λίγο για την έννοια της Τριάδος. Το θέμα της Αγίας Τριάδος ήταν ακριβώς αυτό που τύχαινε να είναι το πρώτο από τα 39 άρθρα στο αγγλικανικό δόγμα πίστης.

Ο Άλαν απάντησε ότι ο πάστορας δεν μπορούσε να φανταστεί καν πόσο αδιάφορος ήταν ο Άλαν για την Αγία Τριάδα.

"Από όλες τις τριάδες εδώ στον κόσμο, η Αγία Τριάδα είναι αυτή που με ενδιαφέρει λιγότερο", είπε ο Άλαν.

Ο πάστορας Φέργκιουσον θεώρησε ότι αυτό ήταν τόσο μεγάλη ανοησία που τον ανάγκαζε να υποσχεθεί ότι θα άφηνε τον κύριο Κάρλσον στην ησυχία του περί τα θρησκευτικά, "παρόλο που ο Θεός κάτι πρέπει να είχε κατά νου όταν μας τοποθετούσε και τους δύο στο ίδιο κρατητήριο".

Τα υπόλοιπα ο Μπούσε τα θεώρησε ασήμαντα για να κάνει κάποια ερώτηση σχετικά με αυτά. Συχνά ο νόμος ορίζει κάτι, αλλά η ηθική μπορεί να ορίζει κάτι διαφορετικό, είπε και θεώρησε ότι δε χρειάζεται να ψάξει παραπέρα από την ίδια του τη μικρή επιχείρηση για να βρει παραδείγματα τρόπων με τους οποίους ο νόμος μπορούσε να παραμεριστεί, αλλά αυτός θα συνέχιζε να κυκλοφορεί με το κεφάλι ψηλά.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Μπούσε φάνηκε να έχει έτοιμη την απάντηση στην απάντηση του Μπένι, αλλά ο Άλαν διέκοψε τα δύο αδέρφια λέγοντας ότι αυτός που είχε ταξιδέψει και είχε δεν τον κόσμο έμαθε πως οι μεγαλύτερες και, φαινομενικά, οι πλέον άλυτες συγκρούσεις στον πλανήτη είναι εκείνες που βασίζονται σε αντιλήψεις του τύπου: Είσαι ανόητος, όχι εσύ είσαι ανόητος, όχι εσύ είσαι που είσαι ανόητος. Η λύση, είπε ο Άλαν, ήταν τις περισσότερες φορές να κατεβάζουν τα αντίπαλα μέρη μια μπουκάλα βότκα παρέα και να ατενίζουν το μέλλον. Βέβαια, το ατύχημα εδώ ήταν πως ο Μπένι δεν έπινε. Ο Άλαν μπορούσε βεβαίως να πάρει τη μερίδα από το ποτό που αντιστοιχούσε στον Μπένι, αλλά δε θα ήταν το ίδιο πράγμα.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Αυτό ακριβώς εννοούσε νωρίτερα όταν μιλούσε για τη διαφορά νόμιμου και ηθικού, συνέχισε ο Μπούσε. Οι Πολωνοί δεν ήταν βεβαίως χειρότεροι στην αναπαραγωγή και εκτροφή κοτόπουλων και μετέπειτα στη σφαγή τους απ' ό,τι οι Σουηδοί. Τι σχέση μπορεί να είχε η ποιότητα με τα εθνικά σύνορα;

"Οι άνθρωποι είναι βλάκες", δήλωσε ο Μπούσε. "Στη Γαλλία το γαλλικό κρέας είναι το καλύτερο, στη Γερμανία το γερμανικό. Το ίδιο συμβαίνει και στη Σουηδία. Οπότε κι εγώ, για το καλό του κόσμου, αποκρύπτω κάποιες πληροφορίες".

"Ευγενικό εκ μέρους σου", είπε ο Άλαν χωρίς ίχνος ειρωνείας.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Γιούρι και ο Άλαν άραξαν στα πίσω καθίσματα μιας λιμουζίνας Χάμπερ Πούλμαν για ένα ταξίδι μιας ολάκερης μέρας από το Λένινγκραντ στη Μόσχα. [...] Το αυτοκίνητο και ο εσωτερικός διάκοσμος θα μπορούσαν να αποτελούν λαμπρά δείγματα σοβιετικής μηχανικής τέχνης, αν δεν ήταν όλα εισαγόμενα από την Αγγλία.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Λούτσος τους είχε, δηλαδή, με την απειλή όπλου -αν και χωρίς όπλο- πείσει να μην ομολογήσουν τίποτα στην αστυνομία και στον εισαγγελέα. Η πείρα που είχε αποκτήσει έλεγε πως η δικαιοσύνη σπάνια ήταν τόσο δίκαιη όσο έπρεπε. Οι άλλοι συμφώνησαν, ειδικά όταν σκέφτηκαν πόσο άσχημη κατάληξη θα είχαν αν η δικαιοσύνη αποδεικνυόταν δίκαιη αυτή τη φορά.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Το άλλο που είχε πάρει το αυτί του Άλαν ήταν ότι οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία είχαν συνενώσει τις κατακτημένες ζώνες τους στο γερμανικό έδαφος και είχαν σχηματίσει μια Γερμανική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία. Ο οργισμένος Στάλιν έδωσε αμέσως την απάντηση και έφτιαξε μια δική του Γερμανία, και τώρα είχαν και η Δύση και η Ανατολή από μία Γερμανία. Στον Άλαν αυτό φάνηκε αρκετά πρακτικό.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ο Άλαν επαίνεσε τον Χέρμπερτ για την καλή δουλειά και ηθοποιία. Ο Χέρμπερτ κοκκίνισε μόλις άκουσε τους επαίνους και ταυτόχρονα προσπάθησε να το κάνει να φανεί ασήμαντο λέγοντας πως δεν ήταν δα και τόσο δύσκολο να κάνεις τον βλάκα όταν είσαι βλάκας. Ο Άλαν είπε ότι δεν ήξερε πόσο δύσκολο μπορεί να είναι, διότι οι βλάκες που είχε συναντήσει μέχρι τώρα στη ζωή του είχαν όλοι προσπαθήσει να το παίξουν έξυπνοι.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Και μετά ο μυστικός Χάτον έκλεισε το τηλέφωνο, άφησε έναν βαθύ αναστεναγμό και επέστρεψε στα επακόλουθα του υποστηριζόμενου από τη CIA πραξικοπήματος στην Ελλάδα, αυτού που είχε επιβληθεί την προηγούμενη χρονιά. Όπως τόσα άλλα τα τελευταία χρόνια, το πραξικόπημα δεν είχε εξυπηρετήσει ακριβώς αυτό για το οποίο είχε γίνει.

Jonas Jonasson, Ο Εκατοντάχρονος Που Πήδηξε Από Το Παράθυρο Και Εξαφανίστηκε, μετάφραση Γρηγόρη Ν. Κονδύλη, εκδόσεις Ψυχογιός

Οι... "300" ηρωικοί αναγνώστες